KhaThi.comKhả Thi
Dự tính doanh thu và chi phí

Dự toán chi phí ban đầu khi mở cơ sở kinh doanh: danh mục khoản chi trước ngày mở cửa

Danh mục khoản chi trước ngày mở cửa, bảng dự toán mẫu, chi phí trước hoạt động hay quên, tách hàng tồn và vốn lưu động, so mua mới, mua cũ và thuê thiết bị.

A Vietnamese woman unpacks cardboard boxes of stationery onto empty shelves in a small new shop at night, wide angle from a corner, single fluorescent tube, cool tones

Dự toán chi phí ban đầu là danh sách mọi khoản phải chi trước ngày cơ sở bán được đồng đầu tiên: mặt bằng, sửa sang, thiết bị, hàng hoá ban đầu, giấy phép, đào tạo, khai trương, cộng phần dự phòng; nó khác bảng chi phí hoạt động ở chỗ phần lớn chi một lần, và nhiều khoản không phải chi phí mà là tài sản hoặc vốn lưu động. Đây là con số trả lời câu hỏi đầu tiên của mọi người đọc phương án: cần bao nhiêu tiền để bắt đầu.

Ví dụ xuyên bài là cửa hàng văn phòng phẩm kèm dịch vụ photo, in ấn của chị Trang, gần một cụm trường học. Mọi giá là giả định. Bài tập trung vào việc lập danh mục đủ và trình bày đúng chỗ; cách sử dụng vốn khi đi vay và cách trả nợ thuộc phần phương án vay vốn.

Chi phí ban đầu khác chi phí hoạt động ở đâu

Chị Trang ban đầu ghi phương án gồm một bảng duy nhất: các khoản cần chi, từ tiền cọc nhà tới máy photo, giấy in và lương tháng đầu, cộng lại khoảng 400 triệu. Bảng đó trộn ba thứ khác nhau. Một là tài sản dùng nhiều năm như máy photo, kệ, quầy, tiền sửa sang; chúng vào chi phí dần qua khấu hao và phân bổ. Hai là khoản sẽ thu lại hoặc sẽ bán ra như tiền cọc, hàng tồn kho; chúng chưa bao giờ là chi phí. Ba là chi phí thật trước ngày mở như giấy phép, lương đào tạo, quảng cáo khai trương.

Tách ba nhóm giúp người đọc thấy ngay: trong 400 triệu, bao nhiêu nằm lại thành tài sản, bao nhiêu sẽ quay về thành tiền khi bán hàng, bao nhiêu mất hẳn. Hai phương án cùng tổng vốn 400 triệu nhưng một bên 200 triệu là hàng tồn bán được, bên kia 200 triệu là tiền sửa nhà thuê, rủi ro rất khác nhau.

Còn lương, tiền thuê, điện nước sau ngày mở cửa thuộc chi phí hoạt động, nằm trong bảng 12 tháng, không thuộc dự toán ban đầu. Ngoại lệ là vốn lưu động để bù những tháng đầu chưa đủ doanh thu: khoản này nằm trong tổng nhu cầu vốn ban đầu, nhưng ghi dòng riêng, không lẫn với đầu tư.

Danh mục khoản chi trước ngày mở cửa

Danh mục dưới đây dùng để soát, không phải khoản nào cũng có ở mọi cơ sở. Đi từng dòng, ghi có hay không, bao nhiêu:

  • Mặt bằng: tiền cọc, tiền thuê trả trước, phí môi giới.
  • Sửa sang: điện, nước, sàn, trần, sơn, vách, cửa, ánh sáng, chống trộm.
  • Thiết bị chính: máy móc làm ra doanh thu, với chị Trang là máy photo, máy in màu, máy ép plastic, máy đóng gáy.
  • Nội thất và dụng cụ: kệ, quầy, tủ kính, bàn ghế, xe đẩy.
  • Công nghệ: máy tính, phần mềm bán hàng, máy quét mã, máy in hoá đơn, mạng.
  • Hàng hoá và nguyên liệu ban đầu: lô hàng đầu tiên lên kệ, giấy, mực dự trữ.
  • Pháp lý: đăng ký kinh doanh, giấy phép con nếu có, phí công chứng hợp đồng thuê.
  • Nhân sự trước khai trương: lương những ngày đào tạo, đồng phục.
  • Ra mắt: in ấn tờ rơi, quà tặng khai trương, chạy quảng cáo đầu.
  • Dự phòng cho các khoản chưa chắc giá, và vốn lưu động cho những tháng đầu.

Danh sách mười nhóm nhìn thì dài, nhưng soát một lượt mất chừng nửa giờ, và gần như lần nào cũng phát hiện vài khoản bị bỏ sót. Những khoản hay sót nhất là pháp lý, nhân sự trước khai trương và vốn lưu động.

Bảng dự toán mẫu, chia theo bản chất khoản chi

Cửa hàng chị Trang, đơn vị triệu đồng, số giả định. Cột "Bản chất" cho biết khoản đó sẽ đi đâu trong các bảng sau.

NhómSố tiềnBản chất
Cọc 3 tháng và thuê trả trước 3 tháng72Cọc thu lại; trả trước thành chi phí ba tháng đầu
Sửa sang, điện, ánh sáng55Tài sản, phân bổ theo thời hạn thuê
Máy photo, máy in màu, máy ép, máy đóng gáy120Tài sản, khấu hao
Kệ, quầy, tủ kính, bàn ghế28Tài sản, khấu hao hoặc phân bổ
Máy tính, phần mềm, máy quét mã18Tài sản, khấu hao ba năm
Hàng văn phòng phẩm lên kệ, giấy, mực85Hàng tồn kho, thành giá vốn khi bán
Giấy phép, công chứng, đăng ký3Chi phí trước hoạt động
Lương đào tạo hai tuần, đồng phục9Chi phí trước hoạt động
Khai trương, in ấn, quà tặng8Chi phí trước hoạt động
Dự phòng các hạng mục chưa chắc giá17Theo hạng mục được dùng
Vốn lưu động bù 4 tháng đầu60Tiền mặt, bù chênh thu chi
Cộng nhu cầu vốn ban đầu475

Đọc theo bản chất: khoảng 221 triệu là tài sản dùng nhiều năm, 85 triệu là hàng sẽ bán ra, 36 triệu tiền cọc sẽ thu lại, 60 triệu là tiền mặt đệm. Phần thật sự mất hẳn trước ngày mở chỉ khoảng 20 triệu. Một bảng như thế trả lời trước câu hỏi "nếu phải dừng sau sáu tháng thì còn lại gì", câu hỏi người cho vay hay đặt.

Chi phí trước hoạt động hay bị quên

Tiền thuê trong thời gian sửa sang. Nhận nhà ngày 1, sửa ba tuần, mở cửa ngày 25. Gần một tháng tiền thuê không có doanh thu nào bù. Một số chủ nhà đồng ý miễn thuê thời gian sửa; nếu có, ghi rõ trong hợp đồng.

Lương trước khai trương. Nhân viên cần học dùng máy photo khổ lớn, nhớ giá, sắp kệ. Hai tuần lương trước ngày mở là chi phí thật.

Chạy thử và hàng hỏng ban đầu. Máy mới cần chỉnh, giấy hỏng khi in thử, mực tốn khi cân màu. Với cơ sở sản xuất, khoản chạy thử còn lớn hơn.

Giấy phép con và thời gian chờ. Ngành có điều kiện cần thời gian chờ cấp phép; mỗi tuần chờ là một tuần trả tiền thuê không có doanh thu. Ghi thời gian chờ vào tiến độ và chi phí.

Đi lại, mua sắm, giao nhận. Thuê xe chở máy, chở kệ, nhiều chuyến đi xem hàng. Khoản nhỏ lẻ, cộng lại thường vài triệu.

Hàng tồn ban đầu và vốn lưu động: hai khoản dễ nhập nhằng

Lô hàng 85 triệu lên kệ ngày khai trương không phải chi phí, cũng không phải tài sản dùng lâu dài. Nó là hàng tồn, sẽ thành giá vốn khi bán, và phải được bổ sung liên tục. Câu hỏi đúng không phải "nhập bao nhiêu cho đẹp kệ" mà "cần bao nhiêu hàng để không hết hàng giữa hai lần nhập". Với văn phòng phẩm gần trường học, mùa tựu trường cần lượng tồn gấp đôi tháng thường; nếu mở cửa đúng mùa đó, lô ban đầu phải lớn hơn.

Vốn lưu động là phần tiền mặt bù cho khoảng chênh khi doanh thu chưa đủ trả chi phí. Bảng 12 tháng của chị Trang giả định cho thấy bốn tháng đầu thiếu tổng khoảng 45 triệu, cộng thêm phần đệm, chị ghi 60 triệu. Con số này lấy từ bảng lãi lỗ và dòng tiền, không đoán.

Lỗi hay gặp là ghi vốn lưu động bằng một tỉ lệ cố định của tổng đầu tư mà không nhìn bảng tháng. Lỗi khác là đã nhập lô hàng lớn rồi lại cộng thêm vốn lưu động như thể hàng tồn chưa có, đếm hai lần cùng một nhu cầu. Hai khoản này nên được giải thích liền nhau trong thuyết minh để người đọc thấy chúng không chồng lên nhau.

Mua mới, mua cũ hay thuê thiết bị

Thiết bị chính thường là khoản lớn nhất. Ba lựa chọn cho máy photo của chị Trang, số giả định:

Tiêu chíMua máy mớiMua máy đã qua sử dụngThuê máy theo tháng
Tiền chi ban đầu80 triệu35 triệuCọc 10 triệu
Chi phí hằng thángKhấu hao khoảng 1,3 triệuKhấu hao khoảng 1 triệu, sửa chữa nhiều hơnThuê 3,5 triệu, gồm bảo trì
Rủi ro hỏng hócThấp, có bảo hànhCao, phụ thuộc thợ quenBên cho thuê lo
Phù hợp khiĐã có khách ổn địnhCó thợ sửa tin cậyMới mở, chưa chắc sản lượng

Thuê làm chi phí tháng cao hơn nhưng giảm mạnh vốn ban đầu và rủi ro năm đầu. Mua mới làm vốn ban đầu nặng nhưng chi phí tháng thấp về sau. Phương án nên ghi lựa chọn và lý do; nếu chọn thuê, ghi thêm thời điểm sẽ cân nhắc mua khi sản lượng ổn định. Với máy cũ, hỏi kỹ số bản đã chạy và lịch sửa chữa, vì máy rẻ mà hỏng giữa mùa tựu trường thì mất đúng tháng bán tốt nhất.

Lỗi hay bị hỏi lại và đoạn mẫu

Tổng vốn không khớp giữa các phần. Phần tóm tắt ghi 450 triệu, bảng dự toán 475 triệu, phần nguồn vốn 430 triệu. Dò lại mọi chỗ có tổng vốn trước khi in.

Thiết bị không có báo giá. Ghi máy photo 80 triệu mà không kèm báo giá hay nguồn tham khảo. Đính kèm một hai báo giá làm phần này vững hơn hẳn.

Không có vốn lưu động. Dự toán dừng ở ngày khai trương, như thể từ ngày đó doanh thu đã đủ trả mọi khoản.

Trộn đồ dùng gia đình vào dự toán. Xe máy, điện thoại, máy tính cá nhân của chủ được ghi vào vốn đầu tư để tổng vốn lớn hơn. Người đọc thường gạch các khoản này và đặt câu hỏi về cả bảng. Chỉ ghi những gì mua mới cho cơ sở hoặc chuyển hẳn sang dùng cho cơ sở, có ghi chú rõ.

Đoạn mẫu. "Tổng nhu cầu vốn ban đầu của cửa hàng văn phòng phẩm Trang An là 475 triệu đồng, gồm: 221 triệu đồng tài sản và cải tạo dùng nhiều năm; 85 triệu đồng hàng hoá ban đầu; 72 triệu đồng tiền cọc và thuê trả trước, trong đó 36 triệu đồng tiền cọc được hoàn lại khi kết thúc hợp đồng; 20 triệu đồng chi phí trước hoạt động; 17 triệu đồng dự phòng; và 60 triệu đồng vốn lưu động bù chênh thu chi bốn tháng đầu theo bảng dòng tiền kèm theo. Thiết bị chính có báo giá của hai nhà cung cấp."

Câu hỏi thường gặp

Dự toán chi phí ban đầu có gồm lương tháng đầu không?

Lương sau ngày mở cửa là chi phí hoạt động, nằm trong bảng 12 tháng. Nhưng phần thiếu hụt khi doanh thu tháng đầu chưa đủ trả lương được bù bằng vốn lưu động, nằm trong tổng nhu cầu vốn ban đầu. Lương những ngày đào tạo trước khai trương thì thuộc chi phí trước hoạt động.

Có nên mua đủ hàng lên kệ ngay từ đầu không?

Nên nhập đủ để kệ không trống và không hết hàng bán chạy giữa hai lần nhập, nhưng không nhập dư theo kiểu cho đẹp. Hàng tồn quá nhiều giam tiền mặt đúng giai đoạn cần tiền nhất. Bắt đầu với lượng vừa phải rồi bổ sung theo sức bán thực tế.

Tiền cọc thuê nhà có tính vào vốn ban đầu không?

Có, vì đó là tiền phải chi ra trước ngày mở cửa. Nhưng nên ghi rõ đây là khoản được hoàn lại khi kết thúc hợp đồng, không phải chi phí. Người đọc sẽ tính phần này khác với phần tiền đã tiêu hẳn.

Làm sao biết dự toán đã đủ khoản chưa?

Soát theo danh mục các nhóm khoản chi, hỏi hai ba người đã mở cơ sở cùng ngành xem họ tốn những gì mà không ngờ trước, và đối chiếu với báo giá thực tế. Khoản nào chưa chắc thì đặt dự phòng riêng thay vì bỏ trống.

Dự toán ban đầu có cần chia theo từng giai đoạn không?

Nếu thời gian chuẩn bị kéo dài nhiều tháng hoặc mua sắm chia đợt, nên ghi thêm tiến độ chi theo tuần hoặc tháng. Người đọc sẽ thấy lúc nào cần bao nhiêu tiền, nhất là khi vốn vay được giải ngân theo từng đợt.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138