KhaThi.comKhả Thi
Phương án vay vốn

Phương án vay bổ sung vốn lưu động: tính hạn mức theo vòng quay vốn và công nợ

Cách tính nhu cầu vốn lưu động theo vòng quay hàng tồn, công nợ khách và nhà cung cấp để ra hạn mức vay hợp lý, kèm bảng mẫu đại lý vật liệu, số giả định.

A Vietnamese woman in a straw hat directs workers unloading cement bags from a small truck at a building materials yard, viewed from a high corner, harsh midday sun

Nhu cầu vốn lưu động không phải là doanh thu một tháng, mà là số tiền bị giữ lại trong hàng tồn và công nợ khách, trừ phần nhà cung cấp cho nợ; phương án vay bổ sung vốn lưu động phải tính con số này theo vòng quay, trừ vốn tự có và nguồn khác, phần còn thiếu mới là hạn mức đề nghị. Cách tính đúng thường cho ra con số nhỏ hơn cảm giác, và chính vì vậy đáng tin hơn.

Bài này đi qua công thức vòng quay, bảng tính mẫu cho đại lý vật liệu xây dựng của chị Duyên, cách xử lý mùa cao điểm, công nợ khó đòi, cách viết kế hoạch kinh doanh kèm theo khi vay hạn mức và các chỉ số người đọc sẽ theo dõi sau khi vay. Mọi con số là giả định; cách vay theo hạn mức, thời hạn mỗi lần rút vốn và cách tính lãi do từng nơi cho vay quy định.

Vốn lưu động bị giữ ở đâu: hình dung một vòng quay

Chị Duyên mở đại lý vật liệu xây dựng: xi măng, sắt thép, gạch, cát đá. Mỗi lần nhập hàng, chị trả tiền cho nhà cung cấp; hàng nằm trong kho vài tuần; bán cho các đội thợ xây, nhiều đội trả sau khi chủ nhà thanh toán đợt, có khi hơn một tháng. Từ lúc tiền đi ra đến lúc tiền quay về, nó bị "giam" trong hàng và trong công nợ.

Một vòng quay vốn lưu động vì vậy dài bằng: số ngày tồn kho + số ngày khách nợ − số ngày nhà cung cấp cho nợ. Số ngày tồn kho tính bằng hàng tồn bình quân chia giá vốn một ngày; số ngày khách nợ bằng công nợ khách bình quân chia doanh thu một ngày; số ngày nợ nhà cung cấp tính tương tự với khoản phải trả.

Nhu cầu vốn lưu động = giá vốn một ngày × số ngày của một vòng quay. Khi doanh thu tăng hoặc vòng quay kéo dài, nhu cầu tăng theo. Đây là lý do nhiều cửa hàng bán chạy lại thiếu tiền: bán nhiều hơn cho các đội thợ trả chậm, tiền bị giam trong công nợ nhiều hơn, trong khi nhà cung cấp vẫn đòi trả đúng hạn.

Bảng tính nhu cầu vốn lưu động mẫu

Số liệu đại lý của chị Duyên lấy từ sổ sách sáu tháng gần nhất và kế hoạch năm tới. Số giả định, đơn vị triệu đồng trừ khi ghi khác:

Chỉ tiêuHiện tạiKế hoạch năm tớiCách lấy số
Doanh thu năm7.2009.000Thêm hai đội thợ khách quen
Giá vốn năm6.4808.100Khoảng 90 phần trăm doanh thu
Giá vốn một ngày (360 ngày)1822,5
Số ngày tồn kho2020Hàng tồn bình quân 360 triệu chia 18
Số ngày khách nợ3030Công nợ bình quân 600 triệu chia doanh thu ngày 20
Số ngày nợ nhà cung cấp1515Phải trả bình quân 270 triệu chia 18
Số ngày một vòng quay353520 + 30 − 15
Nhu cầu vốn lưu động630787,5Giá vốn ngày × 35
Vốn tự có trong kinh doanh450480Sổ sách, cộng lợi nhuận giữ lại
Phần thiếu tính theo bình quân năm307,5Chưa tính mùa cao điểm, xem mục sau

Cách tính này làm hai việc. Nó cho ra hạn mức có căn cứ thay vì một con số tròn, và nó chỉ ra đòn bẩy để giảm nhu cầu vay: rút số ngày khách nợ từ 30 xuống 25 ngày sẽ giảm nhu cầu khoảng 112 triệu đồng ở mức kế hoạch. Nhiều khi đòi nợ đều tay hơn hiệu quả hơn vay thêm.

Mùa cao điểm và mùa thấp điểm: hạn mức theo đỉnh hay theo bình quân

Vật liệu xây dựng bán mạnh vào mùa khô, cuối năm trước Tết, chậm hẳn vào mùa mưa. Nhu cầu vốn lưu động vì thế không phẳng. Tính theo bình quân năm như bảng trên, tháng cao điểm sẽ thiếu; tính theo tháng cao điểm, phần lớn năm bạn có hạn mức không dùng tới.

Cách xử lý hợp lý: tính nhu cầu cho cả tháng cao điểm và tháng thấp điểm, đề xuất hạn mức đủ cho cao điểm, đồng thời ghi rõ dư nợ dự kiến từng thời kỳ. Với hạn mức, bạn thường chỉ trả lãi trên số đã rút thực tế, nên hạn mức cao hơn bình quân chưa chắc làm tăng chi phí nhiều; điều này tuỳ cách tính phí của nơi cho vay.

Với chị Duyên, tháng cao điểm giá vốn ngày khoảng 32 triệu, nhu cầu khoảng 1.120 triệu; tháng mùa mưa giá vốn ngày khoảng 14 triệu, nhu cầu khoảng 490 triệu. Nếu vốn tự có giữ 480 triệu, cao điểm cần rút khoảng 640 triệu, thấp điểm gần như không rút. Phương án nên trình bày đúng hình dạng này, kèm lịch nhập hàng theo mùa, để người đọc thấy dư nợ lên xuống theo chu kỳ kinh doanh thật, không phải tiền bị dùng vào việc khác.

Công nợ khó đòi và hàng chậm bán: hai cái lỗ của vốn lưu động

Tách công nợ quá hạn ra khỏi công nợ bình thường. Khi tính số ngày khách nợ, khoản nợ đã quá ba tháng không còn là vốn đang quay mà là vốn có thể mất. Ghi riêng, kèm kế hoạch thu hồi. Người đọc thấy bạn biết khoản nào khó đòi thì tin phần còn lại hơn.

Đặt giới hạn công nợ cho từng khách. Đội thợ nào được nợ tối đa bao nhiêu, bao lâu. Ghi chính sách này vào phương án: nó cho thấy vốn vay không bị kéo dài vô hạn vào công nợ.

Kiểm kê hàng chậm bán. Gạch mẫu cũ, sắt quy cách ít dùng nằm kho cả năm. Tính số ngày tồn kho mà gộp cả hàng chết sẽ làm vòng quay dài giả tạo và thổi nhu cầu vốn. Thanh lý hoặc tách riêng.

Không dùng vốn lưu động cho đầu tư dài hạn. Rút hạn mức để mua xe tải hay xây thêm kho là dùng tiền ngắn hạn cho việc dài hạn; đến hạn trả, xe vẫn chưa sinh đủ tiền. Đầu tư dài hạn cần khoản vay riêng với kỳ hạn phù hợp.

Ghi công nợ theo tuổi nợ. Một bảng nhỏ chia công nợ khách thành bốn nhóm: dưới 30 ngày, 30 đến 60 ngày, 60 đến 90 ngày, trên 90 ngày. Cập nhật hằng tháng, bạn thấy ngay đội thợ nào đang trượt dần sang nhóm khó đòi.

Kế hoạch kinh doanh đi kèm khi vay hạn mức

Khi vay theo hạn mức, nhiều nơi yêu cầu kế hoạch kinh doanh cho kỳ hạn mức, thường một năm. Kế hoạch gọn gồm:

  • Doanh thu, giá vốn, lợi nhuận dự kiến theo quý, có giải thích nguồn tăng trưởng (khách mới, mặt hàng mới, khu vực mới).
  • Danh sách nhà cung cấp chính, điều kiện thanh toán, hạn mức nợ họ cho.
  • Danh sách khách hàng lớn, tỷ trọng doanh thu, thời hạn công nợ, khách nào đang có nợ quá hạn.
  • Kế hoạch nhập hàng theo mùa, dư nợ dự kiến từng quý.
  • Chính sách công nợ: ai được nợ, bao lâu, xử lý khi quá hạn.
  • Các chỉ số sẽ tự theo dõi hằng tháng: số ngày tồn kho, số ngày khách nợ, tỷ lệ công nợ quá hạn.

Mẫu đoạn mở đầu: Đại lý vật liệu xây dựng Phạm Thị Duyên đề nghị hạn mức vốn lưu động 650 triệu đồng cho năm kế hoạch, dùng để nhập xi măng, sắt thép và gạch phục vụ các đội thợ xây trong ba xã lân cận. Nhu cầu được tính theo vòng quay vốn 35 ngày dựa trên sổ sách sáu tháng gần nhất: phần thiếu bình quân năm khoảng 310 triệu đồng, cao điểm quý bốn khoảng 640 triệu đồng; dư nợ gần như không phát sinh trong các tháng mùa mưa (số giả định).

Khi nào vay vốn lưu động không giải quyết được vấn đề

Khi cửa hàng đang lỗ. Vốn lưu động chỉ giúp guồng kinh doanh có lãi chạy nhanh hơn. Nếu mỗi vòng quay đã lỗ, đổ thêm vốn chỉ làm lỗ lớn hơn và nhanh hơn. Kiểm tra lãi gộp từng nhóm hàng trước khi nghĩ tới hạn mức.

Khi thiếu tiền vì khách không trả. Thiếu vốn do công nợ quá hạn tăng là triệu chứng của chính sách bán chịu lỏng, không phải của thiếu vốn. Vay để lấp chỗ trống đó chỉ dời vấn đề sang kỳ sau, kèm thêm tiền lãi.

Khi tiền kinh doanh đang bị rút cho việc khác. Nhiều hộ thấy thiếu vốn hàng vì đã rút tiền quầy xây nhà, mua xe, cho người thân mượn. Hãy cộng lại các khoản rút ra trong năm qua; nếu chúng lớn, phần thiếu vốn lưu động thật ra là khoản đầu tư hoặc chi tiêu cần nguồn khác, và nên được gọi đúng tên trong phương án.

Khi nhập hàng theo khuyến mãi của nhà cung cấp. Nhập lượng lớn để được chiết khấu nghe có lời, nhưng nếu hàng nằm kho ba tháng, tiền lãi vay và chi phí lưu kho có thể ăn hết phần chiết khấu. Tính thử trước khi dùng hạn mức cho một đợt nhập lớn bất thường.

Những con số người đọc sẽ theo dõi sau khi vay

Khoản vay hạn mức thường được xem xét lại định kỳ. Ở mỗi lần xem xét, những gì bạn viết trong phương án sẽ được so với thực tế. Ba chỉ số hay được nhìn là số ngày tồn kho, số ngày khách nợ và mức dư nợ so với doanh thu. Nếu số ngày khách nợ tăng từ 30 lên 50 ngày, người đọc hiểu vốn vay đang bị giam vào công nợ khó đòi.

Chị Duyên nên tự làm một bảng theo dõi tháng đơn giản: doanh thu, hàng tồn cuối tháng, công nợ khách cuối tháng, phải trả nhà cung cấp cuối tháng, dư nợ vay. Năm dòng, mười hai cột. Từ đó tự tính ba chỉ số và ghi chú khi có bất thường. Đến kỳ xem xét lại hạn mức, bảng này là phần quan trọng nhất trong hồ sơ.

Nếu chỉ số xấu đi, hãy chủ động giải thích và nêu biện pháp trước khi được hỏi: siết công nợ một đội thợ đang chậm trả, giảm nhập mặt hàng chậm bán. Một hồ sơ cho thấy chủ cơ sở tự theo dõi và tự xử lý được đánh giá khác hẳn một hồ sơ chỉ nộp lại số liệu khi được yêu cầu.

Câu hỏi thường gặp

Vay hạn mức khác vay từng lần ở chỗ nào?

Vay hạn mức cho phép rút vốn nhiều lần trong một khoảng thời gian, tổng dư nợ không vượt mức đã duyệt, thường dùng cho vốn lưu động quay vòng. Vay từng lần là mỗi nhu cầu một hợp đồng riêng. Cách tính lãi, phí và thủ tục rút vốn của mỗi hình thức do nơi cho vay quy định.

Có nên tính nhu cầu vốn lưu động bằng doanh thu một tháng không?

Không nên. Doanh thu một tháng không phản ánh số tiền thực sự bị giam trong hàng tồn và công nợ. Tính theo vòng quay cho con số sát hơn và có căn cứ. Với cửa hàng bán thu tiền ngay, nhu cầu có thể thấp hơn nhiều so với doanh thu tháng.

Hộ kinh doanh không có sổ kế toán thì tính vòng quay thế nào?

Dùng sổ ghi chép nhập hàng, sổ công nợ khách và bảng kiểm kê hàng tồn cuối tháng, dù viết tay. Ba thứ này đủ để ước số ngày tồn kho và số ngày khách nợ. Nếu chưa có, bắt đầu ghi ngay; vài tháng số liệu thật đáng giá hơn mọi con số ước miệng.

Hạn mức đề nghị có nên làm tròn lên không?

Có thể làm tròn ở mức hợp lý và ghi rõ cách tính trước khi làm tròn. Nhu cầu cao điểm 640 làm tròn lên 650 là dễ hiểu; còn từ 640 lên một tỷ thì người đọc sẽ hỏi phần chênh dùng vào đâu. Hạn mức nên khớp nhu cầu cao điểm có căn cứ.

Dùng vốn lưu động vay được để trả nợ nhà cung cấp có đúng mục đích không?

Trả tiền hàng cho nhà cung cấp là một phần của vòng quay vốn lưu động, thường được xem là đúng mục đích nếu có hoá đơn mua hàng tương ứng. Tuy vậy dùng hạn mức để trả một khoản vay khác hay chi tiêu cá nhân thì không. Giữ chứng từ cho mỗi lần rút vốn.

Công nợ khách tăng mạnh thì có nên xin tăng hạn mức không?

Trước hết hãy xem công nợ tăng vì doanh thu tăng hay vì khách trả chậm hơn. Nếu do trả chậm, tăng hạn mức chỉ đổ thêm vốn vào chỗ đang rò. Siết chính sách công nợ thường là bước đầu; xin tăng hạn mức hợp lý hơn khi doanh thu tăng thật với công nợ trong hạn.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138