KhaThi.comKhả Thi
Phương án mẫu: bán lẻ, ăn uống, dịch vụ

Phương án kinh doanh quán cà phê: khung mẫu, bảng vốn và doanh thu tính theo ly

Khung mục mẫu cho phương án quán cà phê, bảng vốn đầu tư, cách tính doanh thu theo số ly từng khung giờ, điểm hoà vốn và những chỗ hồ sơ hay bị hỏi lại.

A Vietnamese woman wipes down an espresso machine behind a small wooden coffee counter at early morning, seen from behind, warm amber light, shallow depth of field

Phương án kinh doanh quán cà phê thuyết phục được người đọc khi doanh thu được tính từ số ly bán ra theo từng khung giờ, có căn cứ đếm khách thật, và chi phí cố định hằng tháng được liệt kê đủ đến mức tính ra được số ly tối thiểu mỗi ngày để không lỗ. Phần mô tả ý tưởng, phong cách trang trí, câu chuyện thương hiệu chỉ nên chiếm một trang; người thẩm định đọc lướt phần đó và dừng lâu ở bảng số.

Bài này đi theo một ví dụ giả định: chị Hương mở quán khoảng bốn mươi chỗ ngồi ở đầu một con hẻm lớn trong khu dân cư, bán cả mang đi lẫn ngồi lại. Mọi con số dưới đây là giả định để minh hoạ cách tính, bạn thay bằng số của mặt bằng và khu vực mình. Bạn sẽ có khung mục, bảng vốn, bảng doanh thu theo ly, công thức hoà vốn và danh sách tự kiểm trước khi nộp.

Phương án quán cà phê phải trả lời được những câu nào

Người đọc phương án, dù là cán bộ tín dụng, người góp vốn hay chính bạn sáu tháng sau, đều cần năm câu trả lời: quán bán cho ai, mỗi ngày bán được bao nhiêu ly và vì sao tin con số đó, cần bao nhiêu tiền để mở và tiền ấy đi đâu, mỗi tháng tốn bao nhiêu để giữ quán mở cửa, và nếu khách chỉ bằng một nửa dự tính thì quán chịu được bao lâu.

Phương án quán cà phê bị trả lại nhiều nhất không phải vì thiếu mục, mà vì các mục không nối với nhau. Phần thị trường nói khách chính là học sinh, nhưng giá bình quân lại đặt như quán văn phòng. Phần nhân sự có bốn người, nhưng bảng chi phí chỉ tính lương hai người. Phần vốn có máy pha đắt tiền, nhưng doanh thu lại chủ yếu là cà phê phin mang đi. Khi đọc, người thẩm định dò đúng những chỗ đứt nối như vậy.

Vì thế, trước khi viết chữ nào, chị Hương nên chốt ba thông số làm xương sống: nhóm khách chính, giá bán bình quân một ly, và số ly mỗi khung giờ. Mọi mục sau đều phải dùng lại đúng ba thông số này. Nếu sau này đổi giá bình quân, phải sửa ở mọi bảng có liên quan, không chỉ sửa ở một chỗ.

Một mẹo nhỏ khi viết: để ba thông số đó ở một bảng tóm tắt ngay trang đầu, ghi kèm chữ "giả định". Người đọc nhìn bảng tóm tắt là biết bạn đang đặt cược vào điều gì, và khi họ không đồng ý một giả định, cả hai bên biết phải bàn tiếp ở đâu thay vì tranh luận cả bản phương án.

Khung mục mẫu cho phương án quán cà phê

Khung dưới đây đủ cho một quán nhỏ đến vừa, dài khoảng tám đến mười hai trang kể cả bảng. Mỗi mục kèm một câu mẫu để bạn hình dung giọng văn:

  • 1. Thông tin người lập và cơ sở: "Hộ kinh doanh Hương Cà Phê, chủ hộ Nguyễn Thị Hương, đã làm pha chế bốn năm tại hai quán trong cùng quận." Kinh nghiệm làm nghề nên nêu bằng số năm và vị trí đã làm.
  • 2. Mô tả quán: mặt bằng bao nhiêu mét vuông, mấy chỗ ngồi, giờ mở cửa, nhóm đồ uống chính, tỉ lệ mang đi dự tính.
  • 3. Khách hàng và khu vực: khách là ai, ở đâu, đi qua lúc nào, các quán lân cận bán giá bao nhiêu và đông vào khung giờ nào.
  • 4. Vốn đầu tư và nguồn vốn: bảng từng hạng mục, phần vốn tự có, phần cần vay hoặc góp.
  • 5. Doanh thu dự kiến: theo số ly từng khung giờ, có tháng khởi động thấp hơn.
  • 6. Chi phí và lợi nhuận: giá vốn từng ly, chi phí cố định hằng tháng, lợi nhuận trước thuế.
  • 7. Hoà vốn và dòng tiền: số ly hoà vốn mỗi ngày, dòng tiền mười hai tháng đầu, kế hoạch trả nợ nếu có vay.
  • 8. Rủi ro và cách xử lý: mất mặt bằng, thiếu người, khách thấp hơn dự tính, giá nguyên liệu tăng.

Thứ tự này đặt tiền đứng trước lợi nhuận vì người đọc muốn biết số tiền cần trước, rồi mới tới khả năng sinh lời. Mục 1 và 2 nên gọn trong một trang.

Bảng vốn đầu tư ban đầu, số giả định

Bảng vốn nên tách rõ tài sản dùng lâu (khấu hao nhiều năm), tiền đặt cọc (lấy lại được khi trả mặt bằng) và tiền chi một lần. Số liệu sau là giả định cho quán của chị Hương, đơn vị triệu đồng:

Hạng mụcSố tiềnGhi chú
Sửa chữa, trang trí, điện nước120Khấu hao 3 năm, mất trắng nếu trả mặt bằng sớm
Máy pha, máy xay, máy làm đá60Khấu hao 5 năm
Quầy bar, tủ mát, dụng cụ pha chế35Khấu hao 5 năm
Bàn ghế cho 40 chỗ30Khấu hao 5 năm
Cọc mặt bằng 3 tháng45Lấy lại khi kết thúc hợp đồng đúng hạn
Nguyên liệu, ly, ống hút lần đầu10Vốn lưu động
Quỹ dự phòng 3 tháng đầu70Bù lỗ giai đoạn khách còn ít
Tổng cộng370Tự có 220, cần thêm 150

Dòng quỹ dự phòng là dòng hay bị bỏ nhất, và cũng là dòng người thẩm định tìm đầu tiên. Quán mới hiếm khi đông ngay tháng đầu; không có quỹ này thì phương án ngầm giả định ngày khai trương đã đủ khách, điều gần như không xảy ra.

Doanh thu tính theo ly, không tính theo mong muốn

Cách tính dễ bị bác nhất là "dự kiến doanh thu 150 triệu mỗi tháng" không kèm căn cứ. Cách thuyết phục là tách ngày ra theo khung giờ, ước số ly mỗi khung, rồi nhân giá bình quân. Giá bình quân giả định 28.000 đồng một ly:

Khung giờLy mỗi ngày (giả định)Căn cứ ước tính
6 giờ đến 9 giờ90Đếm ba buổi sáng ở quán cùng hẻm: khoảng 110 đến 130 ly, lấy 70%
9 giờ đến 14 giờ30Khách ngồi lâu, ít lượt
14 giờ đến 18 giờ25Học sinh tan trường, chủ yếu mang đi
18 giờ đến 22 giờ35Người ở khu dân cư đi dạo tối
Cả ngày180Doanh thu ngày khoảng 5,04 triệu, tháng khoảng 151 triệu

Ghi rõ cách đếm làm căn cứ: ngồi ở đâu, đếm những ngày nào, đếm bằng cách nào. Phương án nên thêm một dòng cho ba tháng đầu, chẳng hạn tháng thứ nhất đạt 50%, tháng thứ hai 70%, tháng thứ ba 85% mức trên. Người đọc tin con số tăng dần hơn con số tròn và đầy ngay từ đầu.

Chi phí hằng tháng và số ly hoà vốn

Chi phí chia hai nhóm. Chi phí biến đổi đi theo từng ly: cà phê, sữa, đường, đá, ly, nắp, ống hút, giả định khoảng 35% giá bán. Chi phí cố định phải trả dù bán được bao nhiêu:

Chi phí cố định mỗi thángTriệu đồng (giả định)
Tiền thuê mặt bằng15
Lương 4 người theo ca, kể cả chủ quán tự trả lương mình28
Điện, nước, internet6
Khấu hao sửa chữa và thiết bị5,4
Vệ sinh, sửa vặt, phí khác4
Cộng58,4

Công thức: số ly hoà vốn mỗi tháng = chi phí cố định chia cho phần lãi góp mỗi ly. Lãi góp mỗi ly = 28.000 trừ 35% giá vốn = 18.200 đồng. Vậy 58.400.000 chia 18.200 được khoảng 3.209 ly mỗi tháng, tức khoảng 107 ly mỗi ngày. Quán dự kiến 180 ly, nghĩa là khách có thể thấp hơn dự tính khoảng 40% mà quán vẫn chưa lỗ. Con số "biên an toàn" này nên được viết thành một câu riêng trong phương án, vì nó trả lời trực tiếp câu hỏi mà người thẩm định đang nghĩ.

Lưu ý dòng lương chủ quán. Nhiều phương án không tính lương người chủ, nên lợi nhuận trông đẹp, nhưng thực chất là chủ quán đang làm không công.

Những chỗ phương án quán cà phê hay đẹp trên giấy

Giá bình quân lấy theo món đắt nhất. Thực đơn có món 45.000 đồng nhưng phần lớn khách khu dân cư gọi cà phê sữa đá. Giá bình quân nên tính theo cơ cấu món dự kiến, không theo món chủ quán thích bán.

Tỉ lệ giá vốn quá thấp. Ghi 25% trong khi quán bán nhiều đồ uống sữa, trà trái cây, đá xay thì không ai tin. Nên làm bảng định lượng cho năm món bán chạy nhất, tính ra giá vốn từng món, rồi lấy bình quân có trọng số.

Không tính ngày nghỉ và ngày mưa. Một tháng bán đủ ba mươi ngày bằng nhau là giả định lạc quan. Tính hai mươi sáu ngày bán đầy đủ hoặc trừ đi 10% doanh thu cho ngày mưa, ngày lễ vắng.

Hợp đồng thuê ngắn hơn thời gian khấu hao. Sửa chữa 120 triệu khấu hao ba năm, nhưng hợp đồng thuê chỉ hai năm và không có điều khoản gia hạn. Phần này người thẩm định đọc rất kỹ. Nên đính kèm hợp đồng thuê và nói rõ điều khoản gia hạn, mức tăng giá thuê.

Thiếu phần chủ quán làm gì khi khách ít. Một câu như "Nếu ba tháng liền dưới 120 ly mỗi ngày, quán sẽ rút giờ mở cửa buổi trưa và giảm một nhân viên ca giữa" cho thấy người lập đã nghĩ đến kịch bản xấu, có giá trị hơn mọi lời cam kết.

Danh sách tự kiểm trước khi nộp phương án quán cà phê

Đọc lại bản cuối với danh sách sau, mỗi dòng trả lời có hoặc không:

  • Giá bình quân một ly trong bảng doanh thu có khớp cơ cấu món ở phần mô tả không?
  • Số nhân viên trong phần vận hành có khớp dòng lương trong bảng chi phí không?
  • Có dòng quỹ dự phòng cho ít nhất ba tháng chi phí cố định không?
  • Doanh thu ba tháng đầu có thấp hơn mức ổn định không?
  • Căn cứ ước số ly có ghi cách đếm, ngày đếm, địa điểm đếm không?
  • Thời hạn thuê mặt bằng có dài hơn thời gian thu hồi vốn sửa chữa không?
  • Có câu nêu rõ quán chịu được khách giảm bao nhiêu phần trăm trước khi lỗ không?
  • Nếu có vay, số tiền trả nợ mỗi tháng có nhỏ hơn lợi nhuận ở mức khách thấp không?

Một dòng trả lời "không" chưa phải là hỏng, nhưng nên sửa trước khi đưa cho người khác đọc. Phương án của quán nhỏ không cần dày; cần các con số nói chuyện được với nhau.

Câu hỏi thường gặp

Phương án kinh doanh quán cà phê nên dài bao nhiêu trang?

Với quán nhỏ đến vừa, tám đến mười hai trang kể cả bảng là đủ. Phần mô tả ý tưởng và trang trí gói trong một trang, phần dành nhiều chỗ nhất là doanh thu, chi phí, hoà vốn và rủi ro.

Không có số liệu quán cũ thì lấy căn cứ doanh thu ở đâu?

Bạn có thể đếm khách ở quán tương tự cùng khu vực trong vài buổi ở các khung giờ khác nhau, ghi lại cách đếm, rồi lấy một tỉ lệ thận trọng như sáu mươi đến bảy mươi phần trăm. Ghi rõ đây là ước tính giả định.

Có cần tính lương cho chính chủ quán không?

Nên tính. Nếu không, lợi nhuận trông cao nhưng thực ra là công sức chủ quán chưa được trả. Người đọc phương án thường tự trừ khoản này, nên tốt hơn là bạn ghi sẵn và nói rõ mức lương giả định.

Tỉ lệ giá vốn đồ uống bao nhiêu là hợp lý?

Không có con số chung vì phụ thuộc thực đơn và nguồn nguyên liệu. Cách đúng là làm bảng định lượng cho các món bán chạy, tính giá vốn từng món theo giá nhập thực tế bạn hỏi được, rồi lấy bình quân theo tỉ trọng bán.

Quỹ dự phòng có bị coi là tiêu tiền vô ích không?

Không. Quỹ dự phòng cho thấy bạn hiểu quán mới cần thời gian để có khách. Người thẩm định thường lo hơn khi không thấy khoản này, vì khi đó chỉ cần doanh thu tháng đầu thấp là quán đã thiếu tiền trả lương và tiền thuê.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138