KhaThi.comKhả Thi
Phương án mẫu: bán lẻ, ăn uống, dịch vụ

Phương án kinh doanh quán ăn: tính theo suất, vòng quay bàn và giá vốn từng món

Cách lập phương án quán ăn bình dân: bảy bước, thẻ giá vốn một suất, công suất theo vòng quay bàn, dòng tiền sáu tháng đầu và giấy tờ an toàn thực phẩm.

A Vietnamese man in an apron ladles broth into bowls at a steaming stainless steel stove in a small eatery kitchen, side angle, face turned away, fluorescent and steam haze

Phương án kinh doanh quán ăn nên dựng từ đơn vị nhỏ nhất là một suất: biết giá vốn một suất, biết mỗi bữa quay bàn được mấy lượt, thì tính ra doanh thu, lãi gộp và số suất hoà vốn. Quán ăn khác quán cà phê ở chỗ nguyên liệu tươi hư hỏng nhanh, nhân công bếp nặng và giờ bán dồn vào hai bữa, nên phương án phải thể hiện được cả ba điều này.

Ví dụ giả định xuyên suốt: anh Tâm mở quán cơm phần trưa phục vụ dân văn phòng và bún buổi sáng, mặt bằng khoảng năm mươi mét vuông, mười hai bàn bốn chỗ. Mọi con số là giả định. Bài đi theo bảy bước lập, kèm thẻ giá vốn một suất, bảng công suất, bảng dòng tiền sáu tháng đầu và phần giấy tờ cần nhắc tới.

Bảy bước lập phương án quán ăn

Làm theo thứ tự dưới đây thì các bảng tự khớp nhau, vì bước sau dùng kết quả của bước trước:

  1. Chốt thực đơn lõi. Năm đến tám món chiếm phần lớn doanh thu. Phương án không cần liệt kê ba mươi món, chỉ cần món lõi để tính giá vốn.
  2. Lập thẻ giá vốn cho từng món lõi. Định lượng gram từng nguyên liệu, nhân giá nhập, cộng hao hụt sơ chế.
  3. Đặt giá bán và tính lãi gộp mỗi suất. So giá với ba đến năm quán quanh đó, ghi rõ khoảng giá.
  4. Tính công suất. Số chỗ ngồi nhân số lượt quay bàn mỗi bữa, cộng phần mang đi và giao đi.
  5. Ước số suất thực tế. Lấy một tỉ lệ lấp đầy thận trọng của công suất, tăng dần trong ba tháng đầu.
  6. Lập bảng chi phí cố định và dòng tiền. Tiền thuê, lương bếp, lương phục vụ, gas, điện nước, khấu hao.
  7. Viết phần rủi ro và giấy tờ. Nguyên liệu tăng giá, thiếu đầu bếp, ngộ độc thực phẩm, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm.

Đừng viết phần giới thiệu trước. Viết sau cùng thì phần giới thiệu tóm được đúng các con số đã tính, còn nếu viết trước, bạn sẽ có một đoạn hứa hẹn mà các bảng phía sau không chống đỡ được.

Khảo sát quán quanh khu vực: bảng so sánh nên có

Phần thị trường của quán ăn không cần số liệu vĩ mô về ngành ăn uống cả nước. Người đọc muốn biết trong bán kính vài trăm mét có những quán nào, bán gì, giá bao nhiêu, đông lúc nào, và quán mới sẽ lấy khách từ đâu. Bảng dưới là mẫu anh Tâm ghi sau năm buổi trưa đi ăn thử, số giả định:

Quán lân cậnMón chínhKhoảng giá một suấtMức đông giờ trưaĐiểm yếu quan sát được
Quán A, cách 80 métcơm phần35.000 đến 45.000kín chỗ 11 giờ 30 đến 12 giờ 15chờ món lâu, ít chỗ ngồi
Quán B, cách 150 métbún, phở40.000 đến 50.000vừa phảikhông bán cơm, trưa nóng ít khách
Quán C, cách 200 métcơm văn phòng giao đi45.000 đến 55.000chủ yếu giaoít món, không có chỗ ngồi
Bếp ăn trong toà nhàsuất cố địnhthấp hơn mặt bằng chungđôngthực đơn lặp, nhân viên muốn đổi bữa

Từ bảng này rút ra một câu định vị cụ thể: "Quán nhắm vào khách văn phòng đang phải chờ lâu ở quán A, với cam kết ra món trong năm phút nhờ sơ chế sẵn và chia suất trước giờ cao điểm." Câu định vị kiểu này gắn thẳng vào công suất bếp ở phần sau, khác hẳn những câu chung chung như "chất lượng tốt, giá cả hợp lý". Ghi rõ ngày đi khảo sát; người đọc tin một bảng có ngày tháng hơn một nhận định không có nguồn.

Thẻ giá vốn một suất cơm sườn, số giả định

Thẻ giá vốn là bảng người thẩm định ít khi thấy ở hồ sơ quán nhỏ, nên có nó là một điểm cộng rõ. Ví dụ giả định cho một suất cơm sườn nướng của quán anh Tâm:

Nguyên liệuĐịnh lượngChi phí (đồng, giả định)
Sườn cốt lết sau sơ chế150 gram13.500
Gạo nấu cơm120 gram gạo khô2.400
Đồ chua, dưa leo, rau50 gram1.200
Nước mắm pha, mỡ hànhmột chén nhỏ1.000
Canh kèmmột chén1.500
Gas, than nướng phân bổtheo suất1.200
Hộp, túi nếu mang đitheo suất1.700
Cộng giá vốn22.500

Với giá bán giả định 40.000 đồng, lãi gộp mỗi suất là 17.500 đồng, tỉ lệ giá vốn khoảng 56% nếu mang đi và thấp hơn khi ăn tại chỗ vì không tốn hộp. Ghi rõ đã tính hao hụt khi lọc xương, rửa, nướng. Định lượng "sau sơ chế" quan trọng: mua một ký sườn không ra một ký sườn trên đĩa.

Công suất theo vòng quay bàn và số suất thực tế

Quán ăn trưa văn phòng bán dồn trong khoảng chín mươi phút. Công suất được giới hạn bởi số chỗ, thời gian ăn và tốc độ ra món của bếp. Tính cả ba rồi lấy con số nhỏ nhất:

Thông số (giả định)Bữa sángBữa trưa
Số chỗ ngồi4848
Thời gian bán chính120 phút90 phút
Thời gian một lượt khách ngồi20 phút25 phút
Lượt quay tối đa63,6
Tỉ lệ lấp đầy thận trọng35%55%
Suất ăn tại chỗkhoảng 100khoảng 95
Suất mang đi, giao đi3060
Tổng suất mỗi bữa130155

Kiểm thêm giới hạn bếp: nếu bếp chỉ ra được hai suất mỗi phút vào giờ cao điểm thì chín mươi phút trưa tối đa khoảng 180 suất. Con số 155 nằm dưới giới hạn đó nên chấp nhận được. Nếu phương án ghi 300 suất trưa với một bếp và hai phụ bếp, người đọc sẽ hỏi ngay ai nấu.

Từ đây ra doanh thu tháng ở mức ổn định: khoảng 130 suất sáng với giá bình quân giả định 35.000 đồng và 155 suất trưa với giá 40.000 đồng, tức khoảng 10,7 triệu mỗi ngày nếu đông đều. Nhân hai mươi hai ngày làm việc được khoảng 236 triệu, nhưng anh Tâm chỉ lấy khoảng 150 triệu mỗi tháng làm mức ổn định trong bảng dòng tiền, tức chừng hai phần ba, vì chưa chắc ngày nào cũng đông đều như ngày khảo sát, lại còn ngày lễ và những bữa mưa to. Khoảng chênh giữa công suất lý thuyết và con số đưa vào bảng chính là phần thận trọng; nói rõ phần này trong phương án thay vì để người đọc tự đoán.

Dòng tiền sáu tháng đầu, số giả định

Quán ăn thường lỗ hoặc hoà trong vài tháng đầu. Bảng dòng tiền cho thấy tiền mặt thấp nhất rơi vào tháng nào, đây là con số quyết định quỹ dự phòng. Đơn vị triệu đồng, chi phí cố định giả định 62 triệu mỗi tháng, giá vốn khoảng 52% doanh thu:

ThángDoanh thuLãi gộpChi cố địnhDòng tiền thángTiền mặt cuối tháng
1753662-2654
21004862-1440
31205862-436
41356562339
51457062847
615072621057

Tiền mặt đầu kỳ giả định 80 triệu, gồm quỹ dự phòng. Điểm thấp nhất là 36 triệu ở tháng thứ ba. Nếu quỹ ban đầu chỉ có 40 triệu thì tháng thứ ba quán đã gần cạn tiền. Viết câu này ra trong phương án: nó cho thấy bạn biết tiền mặt là thứ làm quán đóng cửa, không phải lợi nhuận trên giấy.

Giấy tờ và điều kiện an toàn thực phẩm, nhắc ngắn

Phương án quán ăn không cần chép quy định, nhưng nên có một đoạn cho thấy bạn biết quán cần những gì trước khi mở: đăng ký hộ kinh doanh, giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm hoặc cam kết tương ứng tuỳ quy mô, giấy xác nhận kiến thức an toàn thực phẩm của chủ cơ sở và người trực tiếp chế biến, khám sức khoẻ cho người làm bếp. Khung chung nằm trong Luật An toàn thực phẩm 2010 và các văn bản hướng dẫn; yêu cầu cụ thể theo quy mô bạn nên hỏi tại cơ quan quản lý địa phương.

Đoạn mẫu có thể viết như sau: "Hộ kinh doanh Cơm Tâm đã đăng ký kinh doanh, đang hoàn thiện hồ sơ điều kiện an toàn thực phẩm. Người phụ trách bếp và hai phụ bếp đã có xác nhận kiến thức an toàn thực phẩm và giấy khám sức khoẻ. Nguyên liệu thịt và rau lấy từ hai mối cung cấp cố định có hoá đơn, lưu mẫu thức ăn theo ngày."

Đoạn này còn có lợi cho phần rủi ro: một vụ khách đau bụng có thể làm quán vắng nhiều tuần. Nêu cách lưu mẫu, nguồn hàng có hoá đơn, quy trình vệ sinh cuối ca là cách nói với người đọc rằng rủi ro này đã được tính tới.

Lỗi hay gặp ở phương án quán ăn

Giá vốn tính theo giá chợ ngày đẹp. Giá thịt, rau dao động theo mùa và dịp lễ. Nên ghi giá vốn theo mức trung bình và thêm một kịch bản giá vốn tăng 10% để xem lãi còn bao nhiêu.

Bỏ qua phí của ứng dụng giao đồ ăn. Nếu phần giao đi chiếm đáng kể, khoản chiết khấu trả cho ứng dụng làm lãi gộp những suất này thấp hơn hẳn suất ăn tại chỗ. Tách riêng doanh thu giao đi và tính phí theo tỉ lệ giả định.

Một người làm cả bếp lẫn quản lý. Nếu chủ quán vừa đứng bếp vừa thu ngân, phương án phải nói rõ ai thay khi chủ ốm. Đây là rủi ro người thẩm định hỏi nhiều nhất với quán gia đình.

Không tính đồ ăn thừa, đồ hỏng. Quán ăn luôn có phần nấu dư cuối ngày. Thêm một dòng hao hụt khoảng vài phần trăm doanh thu là cách tính trung thực.

Tính đủ ba mươi ngày bán cho quán văn phòng. Quán trưa văn phòng vắng hẳn vào cuối tuần và các kỳ nghỉ dài. Nếu khu vực chủ yếu là công sở, nên tính khoảng hai mươi hai đến hai mươi sáu ngày bán đầy đủ, ngày cuối tuần tính riêng với số suất thấp hơn.

Thiết bị bếp ghi chung một dòng. Một dòng "thiết bị bếp 90 triệu" không cho người đọc biết gì. Tách ra bếp, tủ đông, tủ mát, máy hút khói, xe đẩy, nồi lớn; mỗi món ghi mua mới hay mua lại đồ cũ. Đồ cũ rẻ hơn nhưng nên ghi rõ thời gian dùng còn lại ước tính.

Câu hỏi thường gặp

Phương án quán ăn khác phương án quán cà phê ở điểm nào?

Quán ăn có tỉ lệ giá vốn cao hơn, nguyên liệu tươi dễ hỏng, nhân công bếp nặng hơn và bán dồn vào giờ ăn. Vì vậy phương án quán ăn cần thẻ giá vốn từng món, kiểm giới hạn tốc độ ra món của bếp và có dòng hao hụt nguyên liệu.

Có cần thẻ giá vốn cho mọi món trong thực đơn không?

Không cần. Chỉ cần thẻ giá vốn cho năm đến tám món bán chạy nhất, vì các món này chiếm phần lớn doanh thu. Các món khác có thể ghi tỉ lệ giá vốn ước tính theo nhóm món.

Tính vòng quay bàn thế nào khi chưa mở quán?

Lấy số phút bán chính của mỗi bữa chia cho thời gian một lượt khách ngồi ăn, ra số lượt quay tối đa. Sau đó nhân với một tỉ lệ lấp đầy thận trọng, và kiểm lại xem bếp có ra kịp số suất đó không.

Quán ăn nhỏ có cần giấy chứng nhận an toàn thực phẩm không?

Tuỳ quy mô và loại hình mà yêu cầu khác nhau, có trường hợp cần giấy chứng nhận, có trường hợp chỉ cần cam kết. Bạn nên hỏi trực tiếp cơ quan quản lý ở địa phương và ghi tình trạng hồ sơ vào phương án.

Nên để quỹ dự phòng bao nhiêu cho quán ăn mới?

Hãy lập bảng dòng tiền vài tháng đầu với doanh thu tăng dần, tìm tháng có tiền mặt thấp nhất, rồi để quỹ đủ cho mức thấp nhất đó cộng thêm một khoảng an toàn. Con số cụ thể phụ thuộc chi phí cố định của quán bạn.

Có nên đưa doanh thu giao đi vào phương án không?

Nên đưa nhưng tách riêng thành một dòng, vì lãi mỗi suất giao đi thấp hơn do chiết khấu ứng dụng và chi phí hộp. Gộp chung sẽ làm lãi gộp bình quân trông cao hơn thực tế.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138