KhaThi.comKhả Thi
Dòng tiền, hoà vốn và chỉ số

Bảng dòng tiền 12 tháng cho phương án kinh doanh: mẫu dòng mục và cách điền

Khung ba khối thu chi, cách điền tháng 0, doanh thu tăng dần, chi phí trả theo kỳ và tồn quỹ tối thiểu, kèm ví dụ tiệm giặt sấy sáu tháng đầu bằng số giả định.

Early morning, a young Vietnamese woman folds warm towels beside a row of washing machines in a small laundromat, shot from a low side angle, soft morning light, teal and amber tones

Bảng dòng tiền mười hai tháng là một bảng có mười ba cột (tháng 0 và mười hai tháng), chia ba khối: tiền vào, tiền ra cho hoạt động, tiền ra vào cho đầu tư và vay trả; dòng cuối là tồn quỹ. Điền đúng tháng tiền thực sự đổi tay, không theo tháng phát sinh nghĩa vụ, và bạn sẽ thấy ngay tháng nào cơ sở hụt tiền.

Phần dưới đưa khung dòng mục dùng được cho hầu hết cửa hàng và dịch vụ nhỏ, cách điền từng khối, rồi chạy thử sáu tháng đầu của một tiệm giặt sấy bằng số giả định. Ví dụ cố ý để lộ một lỗi rất hay gặp: vốn đủ để mở cửa nhưng không đủ để sống qua tháng thứ nhất.

Khung dòng mục: ba khối và một dòng chốt

Bảng dưới là các dòng nên có. Cột "Ghi chú" nói nguồn số liệu; khi đưa vào phương án, thay cột ghi chú bằng các cột tháng.

KhốiDòngGhi chú khi điền
A. Tiền vàoTiền bán hàng thu ngayDoanh thu tháng nhân tỷ lệ khách trả ngay
A. Tiền vàoTiền thu nợ khách tháng trướcPhần bán chịu của tháng trước chuyển sang
A. Tiền vàoThu khácTiền cọc, thanh lý đồ cũ, hỗ trợ có văn bản
B. Tiền ra hoạt độngMua hàng, nguyên liệu, vật tưTheo điều kiện thanh toán với nhà cung cấp
B. Tiền ra hoạt độngThuê mặt bằngĐúng kỳ trả trong hợp đồng: tháng, quý, sáu tháng
B. Tiền ra hoạt độngLương, côngKể cả lương chủ hộ nếu chủ hộ rút tiền tiêu
B. Tiền ra hoạt độngĐiện, nước, ga, internetTách phần cố định và phần theo sản lượng
B. Tiền ra hoạt độngThuế, phíTheo kỳ nộp thực tế của cơ sở
C. Đầu tư và tài chínhMua máy, sửa mặt bằng, tiền cọc thuêThường dồn ở tháng 0
C. Đầu tư và tài chínhVốn góp, tiền vay nhận vềGhi đúng tháng tiền về
C. Đầu tư và tài chínhTrả nợ gốc và lãiTheo lịch trả đã thoả thuận
Dòng chốtTồn quỹ cuối thángTồn đầu tháng + A − B ± C

Hai dòng hay bị quên là "lương chủ hộ" và "thuế, phí". Chủ hộ không nhận lương trên giấy nhưng vẫn rút tiền để sống; nếu không ghi, tồn quỹ trên bảng cao hơn tồn quỹ thật đúng bằng chi tiêu gia đình mỗi tháng.

Điền tháng 0: tiền bỏ ra trước ngày mở cửa

Tháng 0 là cột dành cho mọi khoản chi trước khi có đồng doanh thu đầu tiên: mua thiết bị, sửa và trang trí mặt bằng, đặt cọc thuê nhà, nhập hàng hoặc vật tư ban đầu, chi phí giấy phép, khai trương. Đặt riêng cột này giúp người đọc thấy ngay tổng vốn đầu tư ban đầu và tách nó khỏi chi phí vận hành.

Chị Lan mở tiệm giặt sấy ở một khu nhà trọ đông công nhân. Số giả định: máy giặt, máy sấy công nghiệp cỡ nhỏ 180 triệu; sửa điện nước, lát sàn, làm quầy 40 triệu; đặt cọc hai tháng thuê nhà 30 triệu. Tổng tháng 0 là 250 triệu. Chị góp 300 triệu vốn tự có, nên tồn quỹ cuối tháng 0 còn 50 triệu.

Lưu ý tiền đặt cọc. Đó là tiền ra thật, nên phải nằm trong bảng dòng tiền tháng 0, nhưng nó không phải chi phí và sẽ quay về khi trả mặt bằng. Đừng chia nó thành chi phí hằng tháng, và cũng đừng quên nó khi cộng tổng vốn cần. Nhiều phương án tính tổng vốn chỉ bằng tiền máy cộng tiền sửa, thiếu hẳn khoản cọc này.

Doanh thu tăng dần và chi phí trả theo kỳ: sáu tháng đầu của tiệm giặt sấy

Tiệm mới không có ngay doanh thu ổn định. Giả định doanh thu tăng dần trong năm tháng rồi đứng ở mức 70 triệu. Tiền nhà 15 triệu mỗi tháng nhưng hợp đồng bắt trả ba tháng một lần vào đầu kỳ. Lương hai nhân viên 16 triệu; bột giặt, điện, nước theo lượng bằng 20% doanh thu; chi khác 3 triệu. Khách trả tiền ngay khi lấy đồ. Đơn vị: triệu đồng.

KhoảnT1T2T3T4T5T6
Tiền thu bán hàng254055657070
Tiền nhà (trả theo quý)45004500
Lương161616161616
Chi theo lượng (20%)5811131414
Chi khác333333
Dòng tiền ròng−44+13+25−12+37+37
Tồn quỹ cuối tháng (đầu kỳ 50)619443269106

Nhìn vào dòng cuối, tháng 1 tồn quỹ chỉ còn 6 triệu. Một máy sấy hỏng bo mạch, một tháng mưa dầm ít khách, hay đơn giản là doanh thu tháng đầu được 20 thay vì 25 triệu, là tiệm không còn tiền trả lương. Tháng 4 lại âm thêm vì kỳ tiền nhà thứ hai. Nếu chỉ làm bảng lãi lỗ theo năm, cả hai chỗ trũng này đều biến mất.

Ghi chi phí đúng tháng tiền ra, không chia đều

Tiền thuê trả theo kỳ. Hợp đồng trả quý hay sáu tháng thì ghi trọn khoản vào tháng trả. Chia đều 15 triệu mỗi tháng là cách ghi của bảng lãi lỗ, không phải bảng tiền.

Lương có tháng mười ba. Nếu cơ sở trả thưởng cuối năm hoặc tháng lương thứ mười ba, đặt nó vào tháng chi thật. Với cửa hàng mở giữa năm, khoản này có thể rơi đúng giai đoạn doanh thu còn yếu.

Mua vật tư theo lô. Bột giặt, bao bì, nguyên liệu khô thường mua theo thùng, theo lô để được giá. Mua hai tháng một lần thì ghi hai tháng một lần, tháng mua sẽ nặng hơn.

Bảo trì định kỳ. Máy giặt công nghiệp, máy pha cà phê, xe giao hàng đều có lịch bảo dưỡng. Đặt một khoản nhỏ vào đúng tháng dự kiến bảo dưỡng thay vì bỏ qua.

Thuế và phí theo kỳ nộp. Cơ sở nộp theo quý hay theo năm thì ghi theo kỳ đó. Gộp vào chi phí tháng làm bảng trơn tru hơn thực tế.

Tồn quỹ tối thiểu: con số nên đặt ra trước khi điền

Một bảng dòng tiền không âm chưa có nghĩa là an toàn. Cần đặt trước một mức tồn quỹ tối thiểu và coi bất kỳ tháng nào xuống dưới mức đó là tháng có vấn đề. Cách đặt đơn giản cho cơ sở nhỏ: bằng một tháng chi phí cố định. Với tiệm của chị Lan, chi phí cố định khoảng 34 triệu mỗi tháng (tiền nhà quy ra tháng, lương, chi khác), nên tồn quỹ không nên dưới khoảng 34 triệu.

Áp mức đó vào bảng, tháng 1 thiếu 28 triệu, tháng 2 thiếu 15 triệu, tháng 4 thiếu 2 triệu. Như vậy vốn tự có 300 triệu là không đủ, dù nhìn tổng thì tiệm có lãi từ tháng thứ hai. Có ba cách xử lý, và phương án nên ghi rõ cách được chọn: tăng vốn góp thêm khoảng 30 triệu; thương lượng trả tiền nhà theo tháng trong sáu tháng đầu; hoặc thuê một nhân viên trong hai tháng đầu, chủ hộ đứng quầy thay người thứ hai.

Ghi vào phương án có thể như sau: "Tồn quỹ tối thiểu được đặt bằng 34 triệu, tương đương một tháng chi phí cố định. Để giữ mức này trong ba tháng đầu, chủ hộ góp thêm 30 triệu, nâng vốn tự có lên 330 triệu." Người đọc thấy bạn đã tự soi chỗ yếu trước khi họ hỏi.

Khi có vay: thêm ba dòng và đặt chúng đúng tháng

Nếu phương án có dùng vốn vay, khối C cần thêm ba dòng: tiền vay nhận về, trả nợ gốc, trả lãi. Tiền vay ghi đúng tháng giải ngân, không phải tháng nộp hồ sơ. Thực tế nhiều cơ sở phải bỏ vốn tự có ra mua máy trước, tiền vay về sau vài tuần đến vài tháng; nếu bảng ghi tiền vay về ở tháng 0 trong khi thực tế về ở tháng 2, thì hai tháng đầu bạn đang tiêu số tiền chưa có.

Trả gốc và trả lãi nên tách hai dòng, vì lãi là chi phí còn gốc thì không, và người đọc sẽ đem dòng gốc so với phần tiền dư mỗi tháng. Giả định chị Lan vay thêm 60 triệu thay vì góp thêm, lịch trả mỗi tháng gồm 2,5 triệu gốc cộng phần lãi theo hợp đồng. Số tiền phải trả này cộng thêm vào khối C từ tháng đầu tiên sau giải ngân, nghĩa là tháng 1 vốn đã mỏng lại càng mỏng hơn.

Nếu có thời gian ân hạn gốc, ghi rõ ân hạn đến tháng nào và dòng gốc bắt đầu từ tháng nào. Đừng để bảng mười hai tháng dừng đúng trước tháng bắt đầu trả gốc; người đọc sẽ hỏi tháng mười ba trở đi trông ra sao. Bảng nên kéo ít nhất qua hai kỳ trả gốc đầu tiên để thấy cơ sở chịu được nhịp trả.

Tự kiểm bảng dòng tiền trước khi đưa vào phương án

Mười phút soát theo danh sách này bắt được phần lớn lỗi trong các bảng tự làm:

  • Tồn quỹ cuối tháng này có bằng tồn quỹ đầu tháng sau không. Lỗi công thức kéo ngang hay làm lệch dòng này.
  • Tổng tiền thu mười hai tháng có gần bằng doanh thu năm trừ phần khách còn nợ cuối năm không.
  • Có dòng nào là khấu hao không. Nếu có, xoá khỏi bảng tiền.
  • Tiền đặt cọc, tiền mua máy có nằm ở tháng 0 không, hay bị chia đều.
  • Tháng có kỳ trả tiền nhà, trả lãi, mua lô hàng lớn đã được đánh dấu chưa.
  • Doanh thu tháng đầu có thấp hơn hẳn tháng ổn định không. Nếu bằng nhau, bảng đang quá lạc quan.
  • Có dòng tiền chủ hộ rút ra chi tiêu gia đình không.
  • Tháng thấp nhất của tồn quỹ là tháng nào, có trên mức tối thiểu không.

Nếu dùng phần mềm bảng tính, khoá ô công thức và để ô giả định (tỷ lệ chi theo lượng, kỳ trả nhà, tốc độ tăng doanh thu) ở một khu riêng phía trên. Khi người đọc hỏi "nếu doanh thu tháng đầu chỉ được 20 triệu thì sao", bạn đổi một ô và có câu trả lời ngay.

Câu hỏi thường gặp

Bảng dòng tiền cho phương án nên làm theo tháng hay theo quý?

Năm đầu nên làm theo tháng vì đây là giai đoạn tiền dễ hụt nhất và những khoản trả theo kỳ dễ tạo chỗ trũng. Từ năm thứ hai trở đi có thể gộp theo quý hoặc theo năm, trừ khi cơ sở có mùa vụ rõ rệt.

Tháng 0 trong bảng dòng tiền là gì?

Tháng 0 là cột ghi mọi khoản tiền vào ra trước ngày bắt đầu bán hàng: vốn góp, tiền vay nhận về, mua máy, sửa mặt bằng, đặt cọc thuê, nhập hàng ban đầu. Tách cột này giúp thấy rõ tổng vốn đầu tư ban đầu và tồn quỹ khi mở cửa.

Lương của chủ hộ có cần đưa vào bảng dòng tiền không?

Nên đưa. Chủ hộ không nhận lương trên giấy nhưng vẫn lấy tiền từ cửa hàng để chi tiêu gia đình. Nếu bỏ dòng này, tồn quỹ trên bảng cao hơn thực tế và kết luận về khả năng trả nợ sẽ sai lệch.

Tồn quỹ tối thiểu bao nhiêu là hợp lý cho cửa hàng nhỏ?

Không có con số chung, nhưng mức một tháng chi phí cố định là điểm khởi đầu dễ dùng. Cơ sở có doanh thu thất thường, có mùa vụ, hay phụ thuộc vào máy móc dễ hỏng nên đặt cao hơn, khoảng hai tháng chi phí cố định.

Doanh thu tháng đầu nên giả định thế nào cho sát?

Nên giả định thấp hơn hẳn mức ổn định, rồi tăng dần qua vài tháng, và ghi rõ căn cứ: số khách đếm được ở cơ sở tương tự gần đó, số đơn bán thử, hoặc khách quen mang theo từ chỗ cũ. Doanh thu tháng đầu bằng tháng ổn định là dấu hiệu người đọc sẽ hỏi lại ngay.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138