KhaThi.comKhả Thi
Phương án mẫu: sản xuất và nông nghiệp

Phương án kinh doanh xưởng may gia công: số máy, đơn giá và tiền chờ thanh toán

Cách lập phương án xưởng may gia công nhỏ: tính sản lượng chuyền từ số giây may, đơn giá gia công, lương công nhân, tiền chờ thanh toán và rủi ro mất đơn.

Rows of sewing machines in a small garment workshop, a woman in a pale headscarf guides fabric under the needle, low side angle, cool daylight

Phương án xưởng may gia công đứng hay ngã ở một phép tính: số phút may thật của một sản phẩm nhân với số công nhân và hiệu suất chuyền, ra sản lượng; sản lượng nhân đơn giá gia công, ra doanh thu. Mọi bảng khác, từ lương, điện đến trả nợ, đều phải dựa trên con số ấy. Viết phương án mà không có số phút may là viết theo cảm tính.

Bài này đi theo trình tự bạn thực sự lập phương án cho một xưởng mười lăm máy nhận gia công: các bước làm, bảng năng suất, cách tính đơn giá hoà vốn, khoảng thời gian tiền nằm ở bên đặt hàng, rủi ro hay gặp và hồ sơ kèm theo. Nhân vật giả định là chị Lan, từng làm tổ trưởng chuyền, nay thuê một gian nhà xưởng để tự nhận đơn quần áo trẻ em.

Trình tự lập phương án cho xưởng may gia công

Đừng bắt đầu bằng phần giới thiệu. Với xưởng may, đi từ sản phẩm và năng suất trước, chữ viết sau, sẽ đỡ phải sửa cả bản:

  1. Chọn hai mã hàng chủ lực mà xưởng sẽ nhận nhiều nhất, ví dụ áo thun trẻ em và quần short. Ghi số phút may chuẩn của từng mã, lấy từ bảng quy trình bên đặt hàng gửi hoặc tự bấm giờ trên mẫu.
  2. Tính sản lượng mỗi ngày theo số công nhân, số phút làm việc và hiệu suất chuyền thực tế.
  3. Lấy đơn giá gia công mà các bên đặt hàng đang trả cho mã tương tự, ít nhất hai báo giá, và tính đơn giá tối thiểu để hoà vốn.
  4. Lập bảng chi phí tháng: lương, bảo hiểm, điện, thuê xưởng, chỉ và phụ liệu do xưởng tự lo, khấu hao máy, sửa máy.
  5. Vẽ dòng tiền theo lịch thanh toán của bên đặt hàng, xem tháng nào thiếu tiền trả lương.
  6. Viết phần rủi ro gắn với từng con số đã dùng, rồi mới viết phần giới thiệu và tóm tắt.

Đi theo thứ tự này, bạn sẽ phát hiện sớm những mã hàng không đáng nhận. Có những đơn giá nhìn cao, nhưng mã đó nhiều chi tiết, năng suất thấp, chia ra mỗi phút may còn thua mã đơn giản giá thấp.

Bảng năng suất chuyền: từ số phút may ra sản lượng

Công thức: Sản lượng ngày = (số công nhân × số phút làm việc × hiệu suất) ÷ số phút may chuẩn một sản phẩm. Hiệu suất của chuyền nhỏ mới lập thường thấp trong ba tháng đầu, phương án phải phản ánh điều đó. Số liệu giả định của xưởng chị Lan, 14 công nhân may, làm 480 phút mỗi ngày:

Mã hàngPhút may chuẩnHiệu suất giả địnhSản lượng ngày (chiếc)
Áo thun trẻ em, tháng 1 đến 3955%411
Áo thun trẻ em, từ tháng 4970%523
Quần short lưng thun, tháng 1 đến 3755%528
Quần short lưng thun, từ tháng 4770%672
Áo sơ mi trẻ em có cổ, từ tháng 41865%243

Hãy nhìn dòng sơ mi: sản lượng chưa bằng nửa áo thun. Nếu đơn giá sơ mi không cao gấp đôi áo thun, xưởng nhận sơ mi là đang làm thiệt. Phương án viết kỹ thường có một câu như vậy, cho thấy chủ xưởng biết chọn đơn chứ không nhận mọi đơn.

Ngày làm việc trong tháng nên lấy 25 đến 26, và trừ thêm vài ngày chuyển mã hàng. Mỗi lần đổi mã, chuyền mất từ nửa ngày đến một ngày để chạy lại nhịp.

Đơn giá gia công tối thiểu để không lỗ

Từ bảng chi phí tháng, bạn tính được chi phí cho mỗi phút may. Ví dụ giả định: lương và bảo hiểm 14 công nhân, tổ trưởng, người cắt và người hoàn thiện khoảng 165 triệu; thuê xưởng 18 triệu; điện 9 triệu; khấu hao và sửa máy 8 triệu; chỉ, kim, bao bì xưởng tự lo 6 triệu; chi phí khác 4 triệu. Tổng 210 triệu một tháng.

Số phút may hữu ích một tháng là 14 người × 480 phút × 25 ngày × 70% hiệu suất, khoảng 117.600 phút. Chi phí mỗi phút may vào khoảng 1.786 đồng. Áo thun 9 phút có giá thành gia công khoảng 16.100 đồng một chiếc. Đó là đơn giá hoà vốn; nhận dưới mức này là mỗi chiếc làm ra là một chiếc lỗ.

Trong ba tháng đầu, hiệu suất 55 phần trăm làm số phút hữu ích tụt xuống khoảng 92.400, chi phí mỗi phút tăng lên khoảng 2.270 đồng. Đây là lý do phương án xưởng may mới phải có khoản vốn bù lỗ ba tháng đầu, thay vì giả định có lãi ngay tháng thứ nhất.

Khi trình bày, đặt đơn giá hoà vốn cạnh đơn giá bên đặt hàng đang trả. Một câu mẫu: "Đơn giá gia công áo thun trẻ em bên đặt hàng đề nghị 20.000 đồng/chiếc (giả định), cao hơn đơn giá hoà vốn ở hiệu suất 70% khoảng 24%; ở hiệu suất 55% của ba tháng đầu, đơn giá này thấp hơn hoà vốn khoảng 2%." Người đọc thấy ngay biên an toàn mỏng hay dày, và hiểu vì sao xưởng xin thêm vốn bù ba tháng đầu.

Tiền chờ thanh toán: tháng nào xưởng thiếu tiền trả lương

Gia công thường được thanh toán sau khi giao hàng và đối chiếu số lượng, chậm từ ba mươi đến sáu mươi ngày. Trong khi đó lương trả mỗi tháng. Bảng dòng tiền sáu tháng đầu giả định, đơn vị triệu đồng:

ThángTiền thu vềTiền chi raChênh lệchLuỹ kế
10210-210-210
20210-210-420
3190210-20-440
4200210-10-450
524521035-415
625521045-370

Luỹ kế âm sâu nhất là 450 triệu vào tháng thứ tư. Đây là số vốn lưu động tối thiểu xưởng phải có sẵn, ngoài tiền mua máy. Nhiều phương án xưởng may chỉ xin vốn mua máy, rồi đến tháng thứ hai không có tiền trả lương, công nhân bỏ sang xưởng khác và chuyền tan trước khi kịp đạt hiệu suất.

Nếu bên đặt hàng chịu tạm ứng một phần khi giao nguyên liệu, hãy ghi rõ tỷ lệ và kèm thư xác nhận. Một dòng tạm ứng 20 phần trăm có thể làm điểm âm sâu nhất giảm gần một phần ba.

Mặt bằng, điện và cách bố trí chuyền trong phương án

Phần mặt bằng của phương án xưởng may thường chỉ có một dòng "thuê nhà xưởng 300 mét vuông". Người đọc có kinh nghiệm sẽ hỏi tiếp: chỗ đó có đủ điện cho mười lăm máy, bàn ủi hơi, máy vắt sổ và quạt hút không, có lối thoát hiểm không, lối xe tải vào giao nhận nguyên liệu có lọt không. Một đoạn ngắn trả lời trước những câu này tiết kiệm cho bạn một lần bị gọi bổ sung.

Nên chia mặt bằng thành bốn khu và ghi diện tích từng khu: khu nhận và cắt nguyên liệu, khu chuyền may, khu hoàn thiện gồm cắt chỉ, ủi, kiểm hàng, và khu đóng gói, chờ giao. Xưởng nhỏ hay dồn nguyên liệu và hàng thành phẩm vào cùng một góc, dẫn đến lẫn lô, đếm sai, bị bên đặt hàng trừ tiền. Viết rõ khu nào để gì là cách cho thấy xưởng có quy trình.

Về điện, ghi công suất tổng của các máy theo danh sách và công suất mà chủ nhà cấp. Nếu phải kéo thêm đường điện hay nâng công tơ, đưa khoản đó vào bảng vốn. Câu mẫu: "Xưởng Lan Kids thuê nhà xưởng 280 m² (giả định), điện ba pha sẵn có; tổng công suất máy khoảng 18 kW, trong giới hạn chủ nhà cam kết; có hai cửa thoát ra hai phía, đã bố trí bình chữa cháy theo khu." Ba dòng như vậy đủ để người đọc chuyển sang mục tiếp theo mà không còn thắc mắc.

Rủi ro hay gặp ở xưởng may nhỏ

Phụ thuộc một bên đặt hàng. Nếu hơn hai phần ba sản lượng đến từ một nơi, họ ngừng đơn là xưởng đứng. Phương án nên ghi số bên đặt hàng hiện có, tỷ trọng từng bên, và kế hoạch giảm tỷ trọng lớn nhất xuống dưới một nửa trong năm đầu.

Công nhân nghỉ sau Tết. Tháng giêng và tháng hai thường mất một phần công nhân. Ghi tỷ lệ giữ người dự kiến và cách bù, như thưởng quay lại sau Tết hay nhận người học việc từ trước.

Hàng lỗi bị trừ tiền. Bên đặt hàng kiểm và trừ chiếc lỗi, có khi phạt cả lô. Dự tính khoảng hai đến ba phần trăm sản lượng bị trả về sửa, đưa vào chi phí.

Thanh toán chậm hơn hợp đồng. Thực tế thường chậm hơn chữ ký. Kịch bản xấu trong phương án nên cộng thêm mười lăm đến ba mươi ngày.

Máy hỏng giữa đơn gấp. Có ít nhất một máy dự phòng cho loại máy dùng nhiều nhất và một thợ sửa máy quen gọi được trong ngày.

Chi phí lương tăng mà đơn giá đứng yên. Lương chiếm khoảng bốn phần năm chi phí của xưởng gia công. Hợp đồng gia công thường chốt giá theo mùa hoặc theo năm, nên khi mặt bằng lương tăng, xưởng chịu phần chênh. Kịch bản xấu nên thử chi phí lương tăng năm phần trăm trong khi đơn giá giữ nguyên, xem xưởng còn lãi không.

Hồ sơ nên kèm theo phương án xưởng may

Phần chữ chỉ là một nửa. Người đọc tin phương án xưởng may hơn khi có những giấy tờ sau đi kèm:

  • Bảng quy trình may và số phút chuẩn của các mã hàng chủ lực, có chữ ký hoặc xác nhận của bên đặt hàng.
  • Hợp đồng nguyên tắc hoặc đơn đặt hàng đầu tiên, ghi đơn giá, số lượng và thời hạn thanh toán.
  • Danh sách máy, năm sản xuất, mua mới hay cũ, kèm báo giá hoặc hoá đơn.
  • Hợp đồng thuê xưởng, cam kết về điện, nước và lối thoát hiểm.
  • Danh sách nhân sự chủ chốt: tổ trưởng, người cắt, thợ sửa máy và kinh nghiệm của từng người.
  • Bảng lương dự kiến theo vị trí, thể hiện cách tính lương theo sản phẩm hoặc theo ngày.
  • Giấy đăng ký kinh doanh, hoặc kế hoạch đăng ký nếu đang chuẩn bị mở.

Nếu xưởng vừa nhận gia công vừa muốn tự may hàng để bán, nên tách thành hai phần riêng trong phương án. Hàng tự bán cần vốn nguyên liệu, kho, kênh bán và có rủi ro tồn hàng, là một bài toán khác hẳn gia công. Gộp chung làm người đọc khó thấy phần nào đang lãi.

Câu hỏi thường gặp

Xưởng may gia công nên bắt đầu với bao nhiêu máy?

Không có con số chung. Hãy tính ngược từ đơn hàng có thật: sản lượng bên đặt hàng cần mỗi tháng, chia cho năng suất một công nhân, ra số người và số máy, cộng thêm một vài máy chuyên dụng và máy dự phòng.

Hiệu suất chuyền bao nhiêu thì nên đưa vào phương án?

Với chuyền mới lập, ba tháng đầu nên lấy thấp, khoảng một nửa đến hơn một nửa, sau đó tăng dần. Ghi rõ đây là giả định và cách bạn sẽ đo hiệu suất thật hằng tuần.

Có nên đưa lương chủ xưởng vào chi phí không?

Nên. Nếu chủ xưởng trực tiếp làm tổ trưởng hay quản lý, hãy tính một mức lương hợp lý cho vị trí đó. Phương án không có lương chủ thường cho lợi nhuận đẹp giả, và người đọc biết điều đó.

Xưởng may gia công có cần tính khấu hao máy không?

Cần. Khấu hao là tiền để thay máy sau vài năm. Bỏ khấu hao thì lợi nhuận trông cao, nhưng đến lúc máy hỏng không còn tiền thay, xưởng phải vay lại cho chính khoản đáng lẽ đã để dành.

Làm sao chứng minh đầu ra khi chưa có hợp đồng chính thức?

Dùng thư xác nhận ý định đặt hàng, tin nhắn trao đổi đơn giá, lịch sử làm việc với bên đặt hàng khi bạn còn làm tổ trưởng ở xưởng cũ. Ghi rõ đó là cam kết chưa ràng buộc và có kịch bản nếu không thành.

Có cần chia doanh thu theo mùa cho xưởng may không?

Cần. Đơn quần áo thường dồn trước các dịp lễ, Tết và đầu năm học, thưa vào sau Tết. Chia mười hai tháng đều nhau là dấu hiệu phương án chưa được người làm nghề đọc lại.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138