KhaThi.comKhả Thi
Phần thị trường và đối thủ

Đánh giá vị trí kinh doanh trong phương án: phiếu chấm điểm và số đếm cần có

Cách so hai ba địa điểm bằng phiếu chấm điểm có trọng số, những số đếm cần có, điều cần kiểm ngoài số đếm và mẫu đoạn vị trí cho cửa hàng vật tư nông nghiệp.

A Vietnamese farmer unloads sacks from a small three-wheeled truck in front of an open-front agricultural supply store at a rural crossroads, wide shot from across the road, midday haze

Đánh giá vị trí kinh doanh trong phương án nên làm bằng một phiếu chấm điểm so ít nhất hai ba địa điểm, mỗi tiêu chí có trọng số, cộng với những số đếm thực tế tại chỗ. Người đọc không chỉ muốn biết vì sao bạn chọn chỗ này, mà còn muốn biết bạn đã so với chỗ nào khác.

Vị trí quyết định ai đi qua cửa hàng, nên nó là một phần của thị trường chứ không chỉ là chuyện thuê nhà. Bài này dùng ví dụ giả định của anh Phúc, người định mở cửa hàng vật tư nông nghiệp ở vùng trồng lúa và rau màu, đang cân nhắc ba chỗ. Bạn sẽ có phiếu chấm điểm mẫu, cách đếm, danh sách điều cần kiểm ngoài số đếm, cách so tiền thuê với doanh thu và đoạn mẫu đưa vào phương án.

Vì sao phần vị trí thuộc về thị trường

Trong nhiều phương án, địa điểm chỉ xuất hiện ở phần vận hành với một dòng: "thuê mặt bằng tại địa chỉ X, diện tích Y mét vuông, giá Z mỗi tháng". Dòng ấy đúng nhưng chưa đủ. Người đọc cần biết địa điểm ấy đặt cơ sở ở đâu so với khách và so với đối thủ, vì đó là căn cứ cho số khách dự kiến ở phần thị trường.

Với cửa hàng vật tư nông nghiệp của anh Phúc, khách là người trồng lúa và rau màu quanh vùng, mua phân bón, giống, dụng cụ, chủ yếu vào đầu vụ. Họ đi bằng xe máy hoặc xe ba gác, chở hàng nặng, nên chỗ dừng xe và bốc hàng quan trọng hơn mặt tiền đẹp. Một chỗ ở trung tâm xã, đông người, nhưng không có chỗ đậu xe chở hàng có thể kém hơn một chỗ ở ngã ba đường ra đồng.

Vì vậy, phần vị trí trong phương án nên trả lời ba câu: khách của bạn đi qua đâu và bằng phương tiện gì; chỗ bạn chọn đón được họ tốt hơn những chỗ khác thế nào; và chi phí của chỗ ấy so với doanh thu nó mang lại có hợp lý không. Người đọc từng làm tín dụng hay để ý câu thứ ba, vì tiền thuê là khoản chi cố định khó cắt nhất khi buôn bán chậm.

Phiếu chấm điểm ba địa điểm

Mỗi tiêu chí chấm từ 1 đến 5, nhân trọng số. Trọng số do bạn đặt theo ngành, ghi rõ vì sao. Số liệu giả định của anh Phúc.

Tiêu chíTrọng sốChỗ A: trung tâm xãChỗ B: ngã ba đường ra đồngChỗ C: cạnh chợ
Lượng khách mục tiêu đi qua25354
Chỗ dừng xe, bốc hàng20252
Khoảng cách tới đối thủ gần nhất15243
Diện tích kho, độ cao nền tránh ngập15342
Tiền thuê so với khả năng chi trả15243
Thời hạn thuê có thể ký10342
Điểm có trọng số (tối đa 500)100250445280

Cách tính: lấy điểm nhân trọng số rồi cộng lại. Chỗ B được 445 trên 500, cao hơn hẳn hai chỗ còn lại dù không nằm ở nơi đông nhất. Phiếu này nên đưa vào phương án kèm một câu giải thích trọng số: vì sao chỗ dừng xe nặng gần bằng lượng khách, vì sao thời hạn thuê có trọng số riêng. Người đọc có thể không đồng ý với trọng số, nhưng thấy được cách bạn nghĩ.

Những số đếm cần có cho mỗi địa điểm

Phiếu chấm điểm chỉ đáng tin khi điểm số dựa trên số đếm. Với từng chỗ, anh Phúc làm các bước sau, số liệu giả định.

  1. Đếm đúng loại người qua lại. Không đếm mọi xe, chỉ đếm xe chở nông sản, xe chở bao, người mặc đồ đi đồng. Ở chỗ B, trung bình 38 lượt mỗi giờ khung 6 đến 8 giờ sáng; chỗ A 22 lượt; chỗ C 30 lượt nhưng phần lớn là người đi chợ.
  2. Đếm vào đúng mùa. Vật tư nông nghiệp bán mạnh đầu vụ. Đếm hai buổi đầu vụ và hai buổi giữa vụ, ghi riêng. Chỗ B đầu vụ gấp khoảng ba lần giữa vụ.
  3. Đo chỗ dừng xe. Bao nhiêu xe ba gác đậu cùng lúc mà không chắn đường. Chỗ B đậu được ba xe trên khoảng sân đất trước nhà; chỗ A phải đậu dưới lòng đường.
  4. Đo khoảng cách tới đối thủ. Đi xe máy và đo bằng số phút hoặc số cây số trên đồng hồ xe. Chỗ B cách cửa hàng vật tư gần nhất khoảng 3 cây số.
  5. Hỏi lịch sử ngập. Hỏi hàng xóm mùa mưa năm trước nước lên tới đâu. Phân bón ngấm nước là mất trắng; chỗ C từng ngập nửa nền kho.

Mỗi số đếm ghi kèm ngày và khung giờ. Trong phương án, chỉ cần tóm tắt thành một hai câu cho mỗi chỗ, bảng chi tiết đưa vào phụ lục.

Những điều cần kiểm ngoài số đếm

Có những yếu tố không đếm được nhưng có thể làm hỏng một vị trí tốt. Trước khi chốt, anh Phúc kiểm từng điều dưới đây, và bạn cũng nên làm tương tự.

  • Thay đổi giao thông sắp tới: hỏi cán bộ xã về kế hoạch mở rộng đường, làm cầu, phân luồng. Đường trước cửa sửa sáu tháng có thể làm mất cả một vụ.
  • Quy hoạch và mục đích sử dụng đất: nhà thuê có được dùng để kinh doanh không, có nằm trong khu sắp thu hồi không.
  • Điều kiện riêng của ngành: một số mặt hàng như thuốc bảo vệ thực vật thuộc diện kinh doanh có điều kiện, cần giấy chứng nhận đủ điều kiện, có yêu cầu về kho và khoảng cách. Hỏi cơ quan chuyên môn trước khi ký thuê.
  • Thời hạn và điều khoản thuê: chủ nhà có chịu ký từ ba năm trở lên không, giá tăng thế nào, có quyền lấy lại nhà sớm không.
  • An toàn kho: có tường ngăn với nhà ở, có thông gió, có lối thoát khi cháy.
  • Hàng xóm và chủ nhà: hàng xóm có phản đối việc bốc dỡ sáng sớm không, chủ nhà có kinh doanh cùng ngành không.

Nếu bạn đang làm phương án để vay vốn, thời hạn thuê là điểm người đọc soi kỹ. Thời hạn thuê ngắn hơn thời hạn khoản vay nghĩa là có một khoảng thời gian cơ sở phải trả nợ mà chưa chắc còn chỗ bán. Ghi rõ thời hạn thuê và điều kiện gia hạn trong phương án.

So tiền thuê với doanh thu kỳ vọng

Một chỗ có điểm cao nhưng tiền thuê quá nặng vẫn có thể không hợp. Cách kiểm đơn giản là tính tiền thuê chiếm bao nhiêu phần trăm doanh thu dự kiến, và bao nhiêu phần trăm lãi gộp.

Ví dụ giả định của anh Phúc: chỗ B thuê 6 triệu đồng mỗi tháng, tức 72 triệu mỗi năm. Doanh thu năm dự kiến, tính từ số khách và mức mua ở phần thị trường, khoảng 2,4 tỉ đồng; biên lãi gộp ngành vật tư nông nghiệp thường mỏng, giả định 12 phần trăm, tức lãi gộp khoảng 288 triệu. Tiền thuê bằng 3 phần trăm doanh thu nhưng bằng 25 phần trăm lãi gộp. Con số thứ hai mới nói lên sức nặng thật.

Chỗ A ở trung tâm xã thuê 11 triệu mỗi tháng, 132 triệu mỗi năm. Nếu doanh thu chỉ được khoảng 1,8 tỉ vì ít khách mục tiêu hơn, lãi gộp khoảng 216 triệu, tiền thuê ăn mất khoảng 61 phần trăm lãi gộp, gần như không còn gì cho lương, điện và lãi vay nếu có. Đặt hai phép tính này cạnh nhau, người đọc thấy ngay vì sao chỗ đông người nhất lại không phải chỗ tốt nhất.

Không có tỉ lệ chung đúng cho mọi ngành. Ngành có biên lãi gộp cao như đồ uống chịu được tiền thuê cao hơn ngành biên mỏng như vật tư hay tạp hoá. Thay vì dựa vào một con số kinh nghiệm, hãy luôn tính tiền thuê so với lãi gộp của chính bạn và ghi kết quả vào phương án.

Mẫu đoạn vị trí đưa vào phương án

Đoạn dưới đây gom phiếu chấm điểm, số đếm và phép tính tiền thuê, dài khoảng một trăm sáu mươi chữ. Số liệu và địa điểm là giả định.

"Địa điểm kinh doanh. Chủ cơ sở so ba địa điểm trong xã bằng phiếu chấm điểm sáu tiêu chí (phụ lục 2). Chọn chỗ B tại ngã ba đường ra cánh đồng phía đông, được 445 trên 500 điểm. Lý do chính: lượng xe chở nông sản và người đi đồng qua lại cao nhất (trung bình 38 lượt mỗi giờ khung 6 đến 8 giờ sáng, đếm đầu vụ); có sân đất trước nhà đậu được ba xe ba gác để bốc hàng; cách cửa hàng vật tư gần nhất khoảng 3 cây số; nền cao, theo hàng xóm không ngập trong mùa mưa năm trước. Tiền thuê 6 triệu đồng mỗi tháng, bằng khoảng 25 phần trăm lãi gộp dự kiến. Chủ nhà đồng ý ký hợp đồng 5 năm, giá điều chỉnh không quá 5 phần trăm mỗi hai năm. Cơ sở đang hoàn tất thủ tục giấy chứng nhận đủ điều kiện cho nhóm hàng cần giấy phép trước khi khai trương."

Mẫu này có so sánh, có số đếm kèm khung giờ, có lý do gắn với cách khách mua, có phép tính chi phí và có điều khoản thuê. Người đọc không cần lật sang phần khác để hiểu vì sao chọn chỗ này.

Lỗi hay gặp khi viết phần vị trí

Chọn vì rẻ hoặc vì gần nhà. Có thể là lý do thật, nhưng phương án cần cho thấy chỗ ấy vẫn đón được khách. Nếu chọn nhà mình, vẫn so với một hai chỗ khác và ghi rõ.

Đếm vào ngày đặc biệt. Ngày phiên chợ, ngày lễ, đầu vụ cao điểm cho số đếm cao bất thường. Đếm nhiều buổi, ghi số thấp nhất bên cạnh số bình quân.

Chỉ đánh giá một địa điểm. Không có so sánh, người đọc không biết chỗ này tốt so với cái gì. Hai ba chỗ là đủ.

Thời hạn thuê ngắn hơn kế hoạch. Hợp đồng thuê một năm cho một phương án ba năm là khoảng trống lớn; nếu chỉ ký được một năm, nói rõ và nêu cách xử lý.

Bỏ qua điều kiện ngành. Ký thuê xong mới biết chỗ ấy không đáp ứng yêu cầu về kho hoặc khoảng cách đối với hàng có điều kiện. Hỏi cơ quan chuyên môn trước.

Câu hỏi thường gặp

Phương án kinh doanh có cần so sánh nhiều địa điểm không?

Nên so ít nhất hai ba địa điểm. So sánh cho người đọc thấy bạn đã cân nhắc và có lý do chọn, thay vì chọn chỗ đầu tiên tìm được. Phiếu chấm điểm có trọng số là cách trình bày gọn nhất.

Trọng số trong phiếu chấm điểm vị trí đặt thế nào?

Đặt theo điều khách của bạn quan tâm nhất. Ngành cần bốc hàng nặng thì chỗ đậu xe nặng hơn; ngành bán đồ ăn mang đi thì lượng người qua lại nặng hơn. Ghi lý do đặt trọng số vào phương án.

Tiền thuê mặt bằng chiếm bao nhiêu là hợp lý?

Không có tỉ lệ chung cho mọi ngành. Nên tính tiền thuê so với lãi gộp dự kiến của chính bạn chứ không chỉ so với doanh thu, vì ngành biên mỏng chịu tiền thuê kém hơn nhiều so với ngành biên dày.

Đếm lượng khách qua lại trước mặt bằng thế nào cho đúng?

Chỉ đếm người thuộc nhóm khách mục tiêu, đếm theo khung giờ bán chính, ít nhất bốn buổi ở ngày khác nhau và đúng mùa của ngành. Ghi ngày, khung giờ và số thấp nhất bên cạnh số bình quân.

Thời hạn thuê mặt bằng có ảnh hưởng tới phương án vay vốn không?

Có. Nếu thời hạn thuê ngắn hơn thời hạn trả nợ, người đọc sẽ lo cơ sở mất chỗ bán khi còn nợ. Nên ghi rõ thời hạn, điều kiện gia hạn và cách xử lý nếu phải chuyển chỗ.

Kinh doanh tại nhà mình thì có cần viết phần vị trí không?

Vẫn nên viết. Nêu nhà mình đón khách mục tiêu thế nào, có chỗ để xe, kho, và có đủ điều kiện cho ngành không. Phần tài chính cũng nên ghi chi phí cơ hội của mặt bằng để phương án không quá lạc quan.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138