KhaThi.comKhả Thi
Phần thị trường và đối thủ

Chiến lược giá trong phương án kinh doanh: giá sàn, giá đối thủ và mức bạn chọn

Cách trình bày phần giá bán trong phương án: tính giá sàn từ chi phí, lập bảng giá đối thủ, chọn mức và giải thích, giá theo nhóm khách, kèm mẫu cho xưởng mộc.

A Vietnamese carpenter sands the edge of a wooden dining table in a dusty home workshop, seen from the side with face turned down, shafts of afternoon light, warm brown and green tones

Chiến lược giá trong phương án kinh doanh của cơ sở nhỏ chỉ cần trình bày ba mức và một lựa chọn: giá sàn (dưới mức này là lỗ), khoảng giá đối thủ đang bán, mức giá bạn chọn và lý do chọn. Kèm theo là giá cho từng nhóm khách nếu bạn bán cả lẻ lẫn sỉ.

Người đọc phương án nhìn phần giá để trả lời hai câu: bán giá ấy khách có mua không, và bán giá ấy cơ sở có lãi không. Phương án chỉ ghi "giá cạnh tranh" thì không trả lời câu nào. Bài này dùng ví dụ giả định của anh Bình, chủ một xưởng mộc nhỏ làm bàn ghế gỗ cho gia đình và quán cà phê, để đi từ giá sàn, bảng giá đối thủ, cách chọn mức, giá theo nhóm khách đến đoạn mẫu đưa vào phương án.

Phần giá phải trả lời được gì

Một mức giá trong phương án đứng giữa hai bức tường. Bức tường dưới là chi phí: bán thấp hơn thì mỗi sản phẩm bán ra làm cơ sở mất tiền. Bức tường trên là khách và đối thủ: bán cao hơn mức khách chịu trả cho thứ tương tự thì không ai mua. Phần giá trong phương án cần cho thấy hai bức tường ấy ở đâu, và mức bạn chọn nằm chỗ nào giữa chúng.

Nhiều phương án chỉ ghi giá bán mà không ghi giá sàn. Khi đó người đọc không biết nếu phải giảm giá để cạnh tranh thì còn giảm được bao nhiêu. Ngược lại, có phương án ghi giá rất sát giá sàn với lý do "để hút khách", và người đọc thấy ngay cơ sở không còn khoảng đệm nào khi nguyên liệu tăng giá.

Phần giá cũng là nơi phần thị trường và phần tài chính gặp nhau. Giá bình quân dùng trong bảng doanh thu phải lấy từ đây, có tính đến tỉ lệ khách lẻ, khách sỉ, chiết khấu, khuyến mãi. Một lỗi rất hay gặp là bảng doanh thu dùng giá niêm yết cho mọi sản phẩm bán ra, trong khi phần thị trường đã nói một nửa bán cho đại lý với giá thấp hơn.

Tính giá sàn cho một sản phẩm

Giá sàn là chi phí đầy đủ để làm ra và bán một sản phẩm. Bảng dưới đây tính cho một bộ bàn tròn bốn ghế của xưởng anh Bình, mọi số là giả định. Chi phí cố định được chia theo sản lượng dự kiến 30 bộ mỗi tháng.

KhoảnCách tínhMỗi bộ (giả định)
Gỗ và vánTheo bảng vật tư cho một bộ1,45 triệu đồng
Sơn, keo, ốc vít, giấy nhámTheo lượng dùng thực tế ba bộ làm thử0,25 triệu đồng
Công thợ2 thợ, 1,5 ngày công mỗi bộ, giả định 350 nghìn mỗi ngày công1,05 triệu đồng
Điện, mài lưỡi, hao mòn dụng cụ nhỏHoá đơn điện ước chia theo sản lượng0,10 triệu đồng
Khấu hao máyMáy giả định 120 triệu, dùng 5 năm, chia 30 bộ mỗi tháng0,07 triệu đồng
Tiền thuê xưởng, chi phí quản lý9 triệu mỗi tháng chia 30 bộ0,30 triệu đồng
Giao hàng bình quânTrong bán kính 15 cây số0,15 triệu đồng
Giá sànCộng các dòng trênKhoảng 3,37 triệu đồng

Ghi chú quan trọng: giá sàn này đúng khi xưởng bán đủ 30 bộ mỗi tháng. Nếu chỉ bán 15 bộ, phần tiền thuê và khấu hao chia cho mỗi bộ gấp đôi, giá sàn lên khoảng 3,74 triệu đồng. Người đọc tinh ý sẽ hỏi điều này, nên ghi luôn cả hai mức vào phương án.

Bảng giá đối thủ và sản phẩm thay thế

Đi xem và hỏi giá ở các nơi bán sản phẩm tương tự. Ghi cả sản phẩm thay thế, vì khách có thể chọn loại khác hẳn. Số liệu giả định, đối thủ gọi theo chữ cái.

Nơi bánLoại sản phẩmGiá bộ bàn tròn bốn ghếGhi chú
Xưởng A cùng xãGỗ tự nhiên, làm tay4,0–4,5 triệuGiao chậm 3–4 tuần vì nhận nhiều đơn
Cửa hàng nội thất B ở thị trấnGỗ tự nhiên, nhập từ xưởng lớn5,2–6,0 triệuCó sẵn hàng, bảo hành 12 tháng
Hàng bán trên mạngGỗ công nghiệp, lắp ráp2,2–2,8 triệuKhách tự lắp, kém bền khi gặp ẩm
Xưởng C ở xã bênGỗ tự nhiên, kiểu dáng đơn giản3,6–3,9 triệuKhông giao hàng, khách tự chở

Bảng cho thấy khoảng giá của bàn gỗ tự nhiên làm tay quanh khu vực là 3,6 đến 4,5 triệu, còn cửa hàng có sẵn hàng và bảo hành bán cao hơn. Hàng gỗ công nghiệp rẻ hơn nhiều nhưng là nhóm khách khác. Giá sàn 3,37 triệu của anh Bình nằm dưới khoảng giá thị trường, nghĩa là có chỗ để có lãi.

Chọn mức giá và nói rõ vì sao

Với giá sàn 3,37 triệu và khoảng giá đối thủ 3,6 đến 4,5 triệu, anh Bình có ba lựa chọn. Bán 3,8 triệu để giành khách nhanh, lãi mỗi bộ khoảng 0,43 triệu. Bán 4,2 triệu, ngang xưởng A nhưng giao nhanh hơn, lãi khoảng 0,83 triệu. Bán 4,8 triệu kèm bảo hành dài, chen vào giữa xưởng A và cửa hàng B, nhưng phải chứng minh được chất lượng ngang cửa hàng.

Phương án nên ghi mức chọn và lý do bằng điều kiểm được. Ví dụ: chọn 4,2 triệu vì khách của xưởng A đang phải chờ ba bốn tuần, xưởng anh Bình giao trong mười ngày; khảo sát 15 khách đã đặt bàn ở xưởng A cho thấy 9 người sẵn sàng trả giá tương đương để nhận sớm hơn. Lý do gắn với điều khách quan tâm, không gắn với mong muốn có lãi cao.

Một điểm nên tránh: chọn giá thấp nhất khu vực chỉ để thu hút khách lúc đầu rồi định tăng sau. Khách cơ sở nhỏ nhạy với chuyện tăng giá, và phương án dựa trên việc tăng giá sau sáu tháng là phương án có thêm một giả định khó giữ. Nếu muốn có ưu đãi lúc khai trương, ghi rõ đó là khuyến mãi có thời hạn, và tính nó như một khoản giảm doanh thu trong những tháng đầu.

Cuối cùng, ghi biên lãi gộp ở mức giá chọn: 4,2 trừ 3,37, chia 4,2, khoảng 20 phần trăm. Con số này giúp người đọc thấy ngay khoảng đệm của cơ sở: chi phí tăng 20 phần trăm hoặc giá giảm 20 phần trăm thì lãi gộp về không.

Giá theo nhóm khách và chiết khấu

Tách giá lẻ và giá sỉ. Xưởng anh Bình bán cho gia đình (giá lẻ 4,2 triệu) và cho quán cà phê đặt từ 10 bộ trở lên. Quán cà phê đòi giá thấp hơn; giả định chiết khấu 8 phần trăm, giá khoảng 3,86 triệu, vẫn trên giá sàn ở sản lượng đủ.

Ghi tỉ lệ từng nhóm. Giả định 60 phần trăm sản lượng bán lẻ, 40 phần trăm bán sỉ. Giá bình quân bằng 0,6 nhân 4,2 cộng 0,4 nhân 3,86, khoảng 4,06 triệu. Đây mới là con số đưa vào bảng doanh thu, không phải 4,2.

Đặt mức chiết khấu tối đa. Ghi trong phương án rằng chiết khấu không vượt quá một mức nào đó, ví dụ 12 phần trăm, để giá sau chiết khấu không xuống dưới giá sàn. Người đọc thấy cơ sở có kỷ luật giá.

Nói rõ giá đã gồm gì. Giá đã gồm giao hàng trong bán kính bao xa, đã gồm thuế hay chưa, có bảo hành không. Hộ kinh doanh nộp thuế theo hình thức nào thì ghi theo hình thức ấy, để phần chi phí thuế ở phần tài chính khớp với giá ở đây.

Đặt cọc và thanh toán. Với hàng làm theo đơn, ghi tỉ lệ đặt cọc, ví dụ 30 phần trăm, và khi nào thu phần còn lại. Điều này không đổi giá nhưng đổi dòng tiền, và người đọc rất quan tâm.

Kiểm mức giá khi chi phí tăng hoặc phải giảm giá

Người đọc phương án hay hỏi: nếu gỗ lên giá, hoặc đối thủ hạ giá, cơ sở còn đứng được không. Trả lời trước bằng bốn phép thử nhanh, số liệu giả định của xưởng anh Bình.

  1. Gỗ và ván tăng 15 phần trăm. Chi phí gỗ từ 1,45 lên khoảng 1,67 triệu, giá sàn lên khoảng 3,59 triệu. Ở giá bình quân 4,06 triệu, lãi gộp mỗi bộ còn khoảng 0,47 triệu, vẫn dương.
  2. Phải giảm giá lẻ 300 nghìn để giữ khách. Giá lẻ còn 3,9 triệu, giá sỉ tương ứng khoảng 3,59 triệu, giá bình quân khoảng 3,78 triệu. Lãi gộp mỗi bộ còn khoảng 0,41 triệu.
  3. Bán chỉ được 15 bộ mỗi tháng. Giá sàn lên 3,74 triệu, lãi gộp mỗi bộ còn khoảng 0,32 triệu, tổng lãi gộp tháng khoảng 4,9 triệu so với khoảng 20,9 triệu ở mức 30 bộ.
  4. Cả hai điều xấu cùng lúc. Bán 15 bộ và giảm giá 300 nghìn: giá bình quân 3,78 triệu, giá sàn 3,74 triệu, lãi gộp gần như bằng không.
  5. Ghi kết luận một câu. "Giá chọn chịu được một trong hai biến động riêng lẻ; nếu sản lượng giảm một nửa đồng thời phải giảm giá, cơ sở chỉ hoà ở mức lãi gộp và sẽ cắt giảm giờ làm thêm, tạm dừng nhận đơn dưới giá sàn."

Bốn phép thử này không thay cho phần phân tích độ nhạy đầy đủ ở phần tài chính. Mục đích ở đây chỉ là cho thấy mức giá bạn chọn có khoảng đệm bao nhiêu và chỗ nào thì hết đệm.

Mẫu đoạn giá bán đưa vào phương án

Đoạn mẫu dưới đây gom các ý trên, kèm hai bảng ở trên đặt ngay sau. Mọi con số là giả định.

"Giá bán. Giá sàn của một bộ bàn tròn bốn ghế, tính đủ vật tư, công, khấu hao máy, tiền thuê xưởng và giao hàng, khoảng 3,37 triệu đồng ở sản lượng 30 bộ mỗi tháng và khoảng 3,74 triệu đồng ở 15 bộ mỗi tháng. Bàn gỗ tự nhiên làm tay quanh khu vực đang bán từ 3,6 đến 4,5 triệu đồng (khảo sát bốn nơi). Cơ sở chọn giá lẻ 4,2 triệu đồng, ngang xưởng gần nhất nhưng giao trong 10 ngày thay vì ba bốn tuần; 9 trên 15 khách được hỏi sẵn lòng trả mức này để nhận sớm. Quán cà phê đặt từ 10 bộ được chiết khấu 8 phần trăm, chiết khấu tối đa 12 phần trăm. Với tỉ lệ dự kiến 60 phần trăm bán lẻ, 40 phần trăm bán sỉ, giá bình quân khoảng 4,06 triệu đồng; biên lãi gộp khoảng 17 phần trăm. Khách đặt cọc 30 phần trăm khi đặt, thanh toán phần còn lại khi nhận hàng."

Đoạn này trả lời đủ hai câu của người đọc. Khách có mua không: giá nằm trong khoảng thị trường, có lý do kèm số liệu hỏi khách. Cơ sở có lãi không: có giá sàn ở hai mức sản lượng, có biên lãi gộp, có giới hạn chiết khấu. Không có tính từ nào cần người đọc phải tin suông.

Câu hỏi thường gặp

Giá sàn trong phương án kinh doanh là gì?

Giá sàn là mức chi phí đầy đủ để làm ra và bán một sản phẩm, gồm nguyên liệu, công, khấu hao, phần chi phí cố định chia theo sản lượng và chi phí giao hàng. Bán dưới mức này thì mỗi sản phẩm làm cơ sở mất tiền.

Có nên đặt giá thấp nhất khu vực để hút khách không?

Thường không nên làm chiến lược chính. Giá thấp sát giá sàn để lại rất ít khoảng đệm khi chi phí tăng, và tăng giá sau đó dễ mất khách. Nếu muốn ưu đãi khai trương, ghi rõ thời hạn và tính vào doanh thu.

Giá bình quân trong bảng doanh thu tính thế nào?

Lấy giá của từng nhóm khách hoặc từng loại sản phẩm nhân với tỉ lệ sản lượng của nhóm đó rồi cộng lại. Đừng dùng giá niêm yết cho mọi sản phẩm nếu có bán sỉ, chiết khấu hay khuyến mãi.

Có cần so giá với hàng thay thế rẻ hơn không?

Nên ghi ngắn, vì khách có thể chọn loại khác hẳn. Bạn chỉ cần cho thấy hàng thay thế phục vụ nhóm khách khác hoặc có điểm yếu rõ, để người đọc hiểu vì sao khách của bạn vẫn chọn mức giá cao hơn.

Giá bán trong phương án ghi đã gồm thuế hay chưa?

Ghi rõ một trong hai và giữ nhất quán trong toàn phương án. Hộ kinh doanh nộp thuế theo hình thức nào thì phần chi phí thuế ở phần tài chính phải tương ứng với cách ghi giá ở phần thị trường.

Giá sàn thay đổi theo sản lượng thì ghi thế nào?

Ghi ít nhất hai mức: ở sản lượng dự kiến và ở sản lượng thấp, chẳng hạn một nửa. Người đọc sẽ thấy khi bán chậm thì chi phí mỗi sản phẩm tăng bao nhiêu và giá chọn còn lãi không.

Cần tư vấn cụ thể cho trường hợp của bạn?

Chúng tôi sẽ liên hệ trong vòng 24 giờ.

Đăng ký tư vấn ngay

Bài viết liên quan

Bạn cần hỗ trợ thêm?

Để lại thông tin, chúng tôi sẽ liên hệ trong 24 giờ.

hoặc
Gọi ngay 0926 138 138